Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Derde Wereldoorlog? Iemand moet de gordiaanse knoop doorhakken

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

De afgelopen dagen was ik in Parijs om oude vrienden te bezoeken en ze voor te stellen aan mijn kleinkinderen.

Mijn Franse vrienden zijn iets ouder dan ik; we waren in 1969 revolutionair maar zijn allen afgedreven naar keurige banen: jurist, onderwijzeres, moi is columnist… Binnen twee minuten praten we over de politiek.

“Je zou kunnen zeggen dat wij hebben gefaald,” zegt Bernard.

“Hoezo?”

“Kijk waar me nu staan. Ik hoor dezelfde slogans als 45 jaar geleden: ‘Weg met het kapitalisme,’ en: ‘Uw rechtstaat is de mijne niet.’ En de jeugd wordt steeds anarchistischer, gewelddadiger. Er is weer een grote tweedeling tussen rijk en arm. Waarin hebben wij gefaald?”

“We zijn niet links meer.”

“Ik wel, maar ik stem rechts. Met grote schaamte. Ik stemde op Éric Zemmour. Een romancier, een essayist, een journalist en columnist, Joods, getrouwd met een Joodse vrouw, leeftijdgenoot. Ik dacht: hij is het! Tegen de islam, tegen het consumentisme… Verstandiger dan Marine le Pen… Maar misschien heb ik me vergist. Op wie heb jij gestemd, Theodor?”

Ik probeer uit te leggen wie Pieter Omtzigt is.

“Dus je hebt als atheïst en humanist afstand genomen van je idee dat christenen en democratie moeilijk samengaan omdat ze uiteindelijk eerder naar God en de Bijbel luisteren dan naar de mensen?”

“We stellen elkaar teleur,” antwoord ik.

Dan hebben we het over Oekraïne.

“Ik ben bang voor een Derde Wereldoorlog,” zegt Esther, zijn vrouw, “en ik ben bang dat de Oekraïners uiteindelijk verliezen.”

“Moeten we dan nu achter Oekraïense fascisten staan?” vraagt Bernard zich af. “Hoe doet Zelenksi dat? Hij moet toch weten dat die Oekraïense soldaten die fascist zijn hem uiteindelijk haten omdat hij macht heeft en een Jood is? En er zijn echt Oekraïense fascisten, Theodor. Misschien is de meerderheid dat niet. Maar een gevaarlijke minderheid wel.”

“De Oekraïners moeten eerst maar van de Russen winnen.”

“Een Derde Wereldoorlog…” Bernard kijkt naar mijn kleinkinderen die lief tekenen en met een hond spelen die op Winston Churchill lijkt. “We hebben van onze moraal een gordiaanse knoop gemaakt, Theodor. Steeds denken we dat er iemand komt om hem te ontwarren. En iedere keer stelt ons dat teleur. Het wachten is op iemand die die knoop in één keer doorhakt.”

“Een oorlog kan zo’n morele knoop in één keer doorhakken.”

“Maar dat is nu net het enige zwaard dat je niet wil.”

“Is dat zo? Willen we echt geen oorlog, Theodor?”

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden