Column

Den Haag bepaalt de keuze van de lokale kiezer

Ruben Koops Beeld Wesley van Zuthpen

Vanwege de naderende gemeenteraadsverkiezingen organiseert Het Parool voor het eerst een debat met alle landelijke fractievoorzitters uit de Tweede Kamer. Op 9 februari kruisen CDA, D66, GroenLinks, PvdA, Denk, Forum voor ­Democratie en de SP de degens in Amsterdam, over het leven in de hoofdstad en de andere grote steden.

En zoals dat gaat als je iets nieuws probeert, duurt het nooit lang voordat critici van zich laten horen. Op de radio en sociale media zeggen zij een debat met landelijke deelnemers, in aanloop naar de raadsverkiezingen, maar onzin vinden.

De belangrijkste kritiek is dat de ­politici die op 9 februari op het hoofdpodium van De Balie in discussie gaan, niet de ­politici zijn op wie de kiezers kunnen stemmen op 21 maart. Volgens deze critici moeten nationale politici zich uitspreken over ­landelijke thema's, de lokale verkiezing gaan volgens hen over iets heel anders. Het Parooldebat is 'niet op z'n plaats'.

Wie dit denkt, leeft in het verleden. De raadsverkiezingen gaan in steden als Amsterdam, Rotterdam en Utrecht al lang niet meer alleen over de vraag of er een procentje van of bij de ozb moet, of die andere typisch lokale thema's. Problemen als de krappe woningmarkt of de deeleconomie rond bedrijven als ­Deliveroo, Airbnb en Uber, zorgen vooral in grote steden voor scherpe tegenstellingen en soms zelfs botsingen.

Maar wie de woningmarkt of de deeleconomie strenger wil reguleren, moet toch echt bij het parlement zijn. Het is dan ook interessant voor de Randstedelingen om er de landelijke partijleiders eens over te horen, die de touwtjes in handen hebben. Bovendien voeren steden steeds meer voorheen landelijk beleid uit. Interessant van de hoofdrolspelers te horen wat er nog meer in het vat zit voor de bestuurders in het stadhuis.

Daarnaast is het de realiteit dat kiezers in steeds groteren getale naar Den Haag kijken als zij hun stem bepalen bij lokale verkiezingen. Uit onderzoek van Synovate uit 2009, blijkt dat voor 66 procent van de kiezers de standpunten van partijen in de Tweede Kamer bepalend zijn voor hun stem bij de raadsverkiezingen. In 2006 was dat nog 40 procent, kwam toen naar voren uit VNG-onderzoek.

Ook wordt geconcludeerd dat de landelijke politiek leider van een partij voor maar liefst 48 procent van de kiezers van belang is bij het bepalen van hun lokale stem. Of Emile Roemer of Lilian Marijnissen de SP leidt, het kan grote gevolgen hebben voor het succes van deze partij in Amsterdam. Mooi dus dat Marij­nissen tijdens het Parooldebat haar debuut beleeft in een verkiezingsdebat met de andere fractievoorzitters.

En dan is er nog de opkomst. Een schamele 49 procent van de kiezers kwam in 2014 opdagen om zich te buigen over de vraag wie lokaal de dienst mag uitmaken. Sommige oude rotten op het stadhuis verwachten dat de deelname van FvD, Denk en Bij1 ervoor zal zorgen dat die opkomst dit jaar weleens wat hoger zou kunnen zijn.

Deze partijen eten namelijk niet alleen bestaande partijen leeg, maar boren ook nieuwe kiezersgroepen aan. ­Illustratief hiervoor is dat de VVD niet of nauwelijks verliest in de peilingen, terwijl Forum voor Democratie rekening mag gaan houden met drie raadszetels later dit jaar. Deze mensen zien iets in Baudet, waardoor ze nu wel willen stemmen bij de raadsverkiezingen. Ik verwacht dat een debat met de landelijke kopstukken dan ook zal helpen om dit soort kiezers te enthousiasmeren voor de lokale zaak.

Dit verkiezingsseizoen is alles anders. Genoeg reden om ook het debat over die verkiezingen eens anders te doen, natuurlijk naast de twee lokale lijsttrekkersdebatten van Het Parool op 8 en 20 maart. Kijk mee en oordeel zelf.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl

Beeld Steen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden