Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

De zwaartekracht lijkt eindelijk vat te krijgen op Donald J. Trump

PlusJohan Fretz

Johan Fretz

Op het parlementaire onderzoek naar de bestorming van het Amerikaanse Capitool had ik weinig hoop gevestigd. Ik knikte deemoedig wanneer ik Liz Cheney hoorde praten en gniffelde om de ironie van haar nieuwe rol als redder van democratie en rechtsstaat. Hier sprak immers een oerconservatieve Republikein, iemand die volledig achter het beleid van haar vader had gestaan. Haar vader, Dick Cheney, de gewezen vicepresident die het zelf ook niet bepaald nauw had genomen met het interpreteren van de grondwet, en die de Verenigde Staten twee rampzalige en onrechtmatige oorlogen in had gesleept, vol schendingen van mensenrechten, internationaal recht en privacywetgeving.

Desondanks kon ik het waarderen dat Liz Cheney zich nu moedig, dwars door de interne weerstand binnen haar partij, opwierp als iemand die vastberaden was Trump verantwoordelijk te houden voor zijn daden. Maar ik maakte me geen illusies. Er was de afgelopen zes, zeven jaar al zo vaak beloofd dat een uitspraak of wandaad van Donald J. Trump tot zijn ondergang zou leiden, en elke keer opnieuw was gebleken dat de wetten van de zwaartekracht op deze man niet van toepassing waren. Dat wij te maken hadden met een sekte, vol blinde aanhangers die hun messias inderdaad nog zouden volgen wanneer hij, zoals hij eens beweerde, ‘iemand zou neerschieten op Fifth Avenue’.

Gaandeweg had dit sektarische gedrag zich over de wereld verspreid. Ook hier leven inmiddels hele delen van de samenleving in parallelle werkelijkheden, waarin je met heel veel cognitieve dissonantie alleen nog maar ziet wat je wilt zien. Een ex die vol in de complotten zit vroeg me deze week of het echt waar was dat militairen door de Nederlandse straten marcheren om samenkomsten van mensen af te breken. Misschien moest ik haar vertellen dat mensen zich momenteel suf zoeken naar Lowlandskaartjes, maar wat zou het voor zin hebben?

Zo is het ook met Trump. Het geloof van zijn miljoenen aanhangers in de man is onwrikbaar. En elke nieuwe onthulling begon inmiddels aan te voelen als de volgende voorspelbare plottwist van een Netflixserie die een paar seizoenen te lang was doorgegaan.

Totdat deze week de FBI plots het huis van de oud-president binnenviel. Volgens The Washington Post had Trump onrechtmatig staatsgeheimen mee naar huis genomen, documenten over kernwapens. Natuurlijk schreeuwde kamp-Trump moord en brand, riepen ze dat het allemaal politiek gemotiveerd was, en dat de minister van Justitie, Merrick Garland, vast te laf was om het huiszoekingsbevel openbaar te maken. Maar Garland gaf een korte persconferentie waarin hij precies dat deed.

Het was zijn rationele, juridische en feitelijke benadering, ontdaan van de gangbare zelfgenoegzaamheid waarmee progressieven Trump doorgaans te lijf gaan, die mij hoopvol stemde. Garland weigert zich op het hijgerige terrein te begeven waar Trump mensen zo graag heen sleept, omdat hij daar nu eenmaal elke tegenstander de baas is. Nee, hier werd geen sentimenteel circus opgevoerd, hier werd de wet gehandhaafd. Het mooie van de wet is dat meningen en emoties er weinig toe doen. Nu lijkt de zwaartekracht zowaar dan toch eindelijk alsnog zijn werk te doen.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft elke zaterdag een column voor Het Parool.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden