Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

De testsamenleving wordt ons gepresenteerd als een cadeau dat wij dankbaar in ontvangst moeten nemen

PlusJohan Fretz

Minister Hugo de Jonge wil graag leuke dingen doen voor de mensen. Zo is hij nu eenmaal. Het organiseren van een grootschalige vaccinatieoperatie wil nog steeds niet echt vlotten, maar misschien kan hij ons in de tussentijd ‘een fantastische ervaring’ bieden.

Dat hij het daarbij niet zo nauw neemt met de regels wat aanbestedingen van honderden miljoenen euro’s aan toegangstest­organi­saties betreft, zoals Follow The Money deze week onthulde, ach: het volk en de Kamer moeten niet zo zeuren. Hugo bedoelt het goed. Volgens hem staan de beste stuurlui aan wal en in de letterlijke zin moet ik hem daar helaas gelijk in geven.

Het aanbestedingsdebacle verrast niet, maar is toch pijnlijk. Nauwelijks twee weken nadat Den Haag zich in een grote politieke crisis had gestort vanwege het gebrek aan tegenmacht, bewijst Hugo de Jonge dat de ontransparante bestuurscultuur van ‘we hosselen het wel binnenskamers’, nog springlevend is.

Maar los van de aanbestedingsvraag, waarover het laatste woord vast nog niet is gezegd, is er iets anders problematisch aan dat enorme bedrag dat De Jonge aan Testen voor Toegang uitgeeft. Demissionair minister-president Mark Rutte bekende in februari dat hij nog geen enkele keer op corona was getest (hij had er in elk geval geen actieve herinnering aan). Volgens hem had testen zonder klachten weinig zin en daar had hij gelijk in. Toch wordt de testsamenleving ons door zijn kabinet nu gepresenteerd als een gigantisch cadeau dat wij dankbaar en nederig in ontvangst moeten nemen. Een samenleving waarin je je dus wél overal moet laten testen zonder klachten, ook al heeft dat dan geen zin.

Op zichzelf lijkt het me logisch dat we, zolang de vaccinatiegraad nog te laag is en de besmettingsgraad te hoog, toegangstests gebruiken als serieus tussenstation voor heropening van de samenleving. Maar de grote investeringen van De Jonge en zijn ministerie wijzen op een minder fraai en kortstondig vooruitzicht: de test­samenleving als nieuwe norm lijkt als een reële, zelfs waarschijnlijke optie te worden gezien.

Maar dergelijke vergaande (middel)lange­termijnbesluiten over onze exitstrategie zouden niet op eigen houtje moeten worden genomen door een demissionair kabinet, laat staan door de demissionaire minister die er maar niet in slaagt de belangrijkste horde richting het oude normaal te nemen: de vaccinatieoperatie.

De investering in Testen voor Toegang roept ook de onheilspellende vraag op of, en zo ja: wanneer, de regering van plan is terug te keren naar een samenleving zonder coronaregels. Bewegen wij naar een stip aan de horizon of naar een fata morgana? Belangrijke vragen waarop de Kamer en wij een transparant antwoord verdienen.

Hugo de Jonge vindt dit vast allemaal gezeur. Ooit was hij basisschoolleraar. Meester Hugo met de gekke schoenen. Misschien is het een goed idee als hij per direct zijn oude baan weer oppakt. Dan kan een andere, competentere minister – liefst iemand die beter tegen kritiek kan – ervoor zorgen dat die hele testsamen­leving zo snel mogelijk overbodig is.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft op woensdag en zaterdag een column voor Het Parool.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden