Opinie

'De stad is met openbare toiletten pas echt gastvrij'

Deze week is de uitspraak in de wildplaszaak met Geerte Piening, een jaar geleden. In deze open brief aan burgemeester Halsema pleit zij voor meer openbare toiletten.

Openbaar toilet bij het Leidseplein Beeld Hisham Ibrahim/Getty Images

Beste Femke, Vrijheid voor alle inwoners van Amsterdam. Dat is een van je belangrijkste doelen voor de komende jaren als burgemeester van onze hoofdstad. Zo sprak je tijdens je inauguratiespeech.

Helaas voel ik mij, Geerte, soms verre van vrij. Bij een heel basale behoefte. Bij hoge nood. En daarin sta ik niet alleen.

Misschien vind je het een bijzondere koppeling. Vrijheid als elementaire waarde verbinden aan het recht om gewoon ergens een plasje te kunnen doen of een grote boodschap.

Toch is de vrijheid om onbezorgd op pad te gaan, te kunnen gaan en staan waar je wilt, voor velen juist verbonden aan de mogelijkheid om naar de wc te kúnnen of te mógen. Voor stomadrager Carlijn bijvoorbeeld, die vernederd werd in een supermarkt toen ze niet terecht kon in een toilet, terwijl haar stoma was geknapt.

Of voor Taco, een man van 44 met een dwarslaesie, die te veel belemmeringen ervaart om van vrijheid te genieten.

Of voor Cor, een man van bijna 70 met een zwakke blaas, die wordt beboet tijdens het wildplassen ('dat zeggen ze allemaal meneer').

Amsterdam blijft achter
Een paar feiten: één op de vier patiënten met een maag- of darmaandoening of blaasproblemen blijft thuis uit angst om geen toilet te kunnen vinden.

Daarnaast is het niet kunnen vinden van een toilet dagelijkse realiteit voor zieken, rolstoelgebruikers, ouderen én (zwangere) vrouwen die van hun vrijheid willen genieten. Daar komen de dagjesmensen en toeristen nog bij, van wie Amsterdam er elk jaar meer op bezoek krijgt.

Dat wetende, schaam ik me als Amsterdammer. Ik schaam me ervoor dat onze hoofdstad, die het baken van vrijheid en gastvrijheid moet zijn, zo veel steken laat vallen in de toegankelijkheid van schone, openbare toiletten.

Daar komt nog eens bij dat Amsterdam achterblijft ten opzichte van andere grote steden. Neem nou Rotterdam. Dankzij de Zeiknota trekken zij 400.000 euro per jaar uit om het toilettekort aan te pakken.

Den Haag en Utrecht hebben de voorziening van openbare toiletten een plek gegeven in het coalitieakkoord en leggen er respectievelijk 150.000 en 68.000 euro per jaar voor opzij.

Amsterdam heeft hierover niks in het coalitieakkoord opgenomen. Sterker nog, Amsterdam heeft eerder in Het Parool aangegeven dat de toiletten die er zijn, vooral bekend moeten worden gemaakt bij het grote publiek via de HogeNood-app, maar dat er vooralsnog geen geld is voor nieuwe toiletten.

Inwoner van Amsterdam, mede namens Bernique Tool (directeur Maag Lever Darm Stichting) Beeld Jean-Pierre Jans

Ja, er zijn plaskrullen natuurlijk. Maar ik kan me voorstellen dat jij daar, net als ik, ook niet gehurkt wilt zitten bij hoge nood. Toch?

Kijken we over de landgrenzen heen, dan zien we nog meer voorbeelden van hoe het wél kan en is geregeld. In Colombia bijvoorbeeld is het bij wet geregeld dat vrouwen en ouderen altijd gratis in horeca en winkels van het toilet gebruik kunnen maken.

In Spanje bevinden de toiletten in de supermarkt zich vóór de poortjes, zodat iedereen er gebruik van kan maken.

Mediahype
Het is nu een jaar geleden dat de rechter uitspraak deed in het 'wildplasincident'. Ik kreeg een boete met de opmerking van de rechter dat ik bij hoge nood wel in een plaskrul terechtkon. Je weet welke mediahype daarna op gang kwam.

20

Het aantal van 20 openbare wc’s is nog niets vergeleken met Parijs, waar 400 openbare toiletunits staan.

Sindsdien maak ik mij, samen met de Maag Lever Darm Stichting, sterk voor meer toiletten. En ik hoop dat jij meedoet.

Amsterdam heeft inmiddels wat kleine stappen gezet. Maar nog lang niet voldoende! Het aantal opengestelde toiletten is toegenomen, maar met 20 stuks is dat nog niets vergeleken met Parijs, waar 400 openbare toiletunits staan.

Beste Femke, ik roep jou op om onze stad naast vrij ook gastvrij te maken. En dan niet alleen voor de buikpatiënten of mensen die om medische redenen of beperking vaker dan gemiddeld een toilet nodig hebben, maar ook voor de inwoners van de stad, vrouwen, de dagjesmensen en toeristen.

Dit kan door meer geld uit te trekken voor meer openbare toiletunits én door horeca en winkeliers op te roepen hun toilet - tegen een kleine vergoeding van de gemeente - voor iedereen open te stellen. Daarmee wordt Amsterdam een stuk gastvrijer, toegankelijker en schoner.

Lees ook: Plasrecht voor vrouwen al veertig jaar een forse frustratie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.