Beeld Artur Krynicki

De spagaat van links, na elke terreurdaad door een moslim­extremist

PlusJohan Fretz

Na de gruwelijke onthoofding van leraar Samuel Paty in Frankrijk bleef het in Nederland akelig stil. Presentatrice Fidan Ekiz wees daar ontstemd op in De Vooravond en kon op veel bijval rekenen.

Het werd niet met zoveel woorden gezegd, maar natuurlijk werd het zwijgen vooral links Nederland aangerekend. Niet voor niets benoemde Ekiz tenslotte de discrepantie tussen de massale steun voor Black Lives Matter enerzijds en de stilte nu anderzijds. Dat neigde naar whataboutism in de trant van: waarom stond je er toen wel en nu niet?

Toch legde ze wel degelijk een pijnpunt bloot: de spagaat die, na elke terreurdaad door een moslim­extremist, bij veel links-progressieven ontstaat. Natuurlijk keuren zij deze terreurdaden even ondubbelzinnig af als hun rechtse medemens. Wie anders beweert, doet aan onsmakelijke laster.

Daar komt nog eens bij dat veel linkse mensen zich van oudsher juist hardmaken voor de seculiere waarden. Ze hebben ze decennialang bevochten, tegenover verzet van conservatief rechts. Ze hebben weinig op met religieus conservatisme dat aanzet tot onderdrukking, censuur, verstikking of – in extreme gevallen – tot geweld.

Ach, wat hebben we gelachen om het cabaret dat het geloof belachelijk maakte. Theo Maassen die een Christusbeeld aflikt, Youp van ’t Hek die zich vloekend en tierend afzet tegen de kerk: gierend rolden we door de woonkamer. En och, wat hebben we fel afgegeven op het conservatisme van de EO, de ongelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen in Staphorst. Wat waren we boos over Kees van der Staaijs ondertekening van de Nashvilleverklaring. Woedend over de SGP-praatjes die vrouwen de zeggenschap over hun eigen lijf ontzeggen of die stervenden het recht ontnemen op een waardig einde bij ondraaglijk lijden. Zelfs de hedendaagse woke-stroming, die zich terecht en unapologetic inzet voor radicale gelijkwaardigheid, ongeacht afkomst, kleur, gender of geaardheid, vindt in religie zelden een vriend.

En toch is als het om de islam gaat een spagaat ontstaan. De verklaring daarvoor laat zich wel raden: met de opkomst van islamitisch geïnspireerd terrorisme hebben we sinds 11 september 2001 óók kunnen aanschouwen hoe de verdachtmaking en ontmenselijking van moslims langzaam heeft geleid tot steeds onverholener racisme.

Er zijn te veel mensen die terreurdaden aangrijpen om alle moslims in Nederland als de bron van alle kwaad te typeren. Spraken zij eerst nog over ‘de radicale uitwassen van de islam’, later werd dat al: ‘de islam zelf is het probleem’. Daarna werd het ‘stop de islamisering’ en als je dat afdeed als xenofobe hysterie, zei men: ‘Het gaat niet om moslims, het gaat om hun geloof.’ Maar vanaf ‘Minder, minder, minder Marokkanen’ werd zelfs die schijn niet meer opgehouden en was het kennelijk oké om het etnische racisme openlijk te uiten. 

De suggestie dat moslims ervoor zorgen dat autochtonen geen ziekenhuisbedden hebben, is daarbij het voorlopige dieptepunt.

Het is begrijpelijk dat links geen brandstof wil geven aan deze dynamiek. Maar stilte kan nooit het antwoord zijn. De stilte laat het podium juist aan degenen die dit debat al twintig jaar domineren, die de bescherming van seculiere waarden hebben gekaapt voor hun eigen gewin en die met hun giftige aversie tegen moslims, vluchtelingen en migranten voorbijgaan aan de uiterst succesvolle integratie, emancipatie en sociale mobiliteit van duizenden Nederlandse moslims.

Hoog tijd dat links het heft in handen neemt. Zich opwerpt als de ware beschermer van seculiere waarden. En mensen te allen tijde beschermt tegen ontmenselijking en racisme, maar niet uit weifelend ongemak oorverdovend zwijgt over religieus conservatisme en het extremisme dat eruit voortkomt.

Johan Fretz’ column verschijnt iedere woensdag en zaterdag. Reageren? j.fretz@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden