Johan Fretz Beeld Wolff

De smakeloze trap na van Jesse Klaver aan partijgenoot Zihni Özdil

Plus Johan Fretz

Bij GroenLinks spreken ze graag over Verbinding en de kloof tussen arm en rijk. Maar Zihni Özdil, die zich terecht verzette tegen het vreselijke leenstelsel, werd liefdeloos uit de fractie gebonjourd.

Jesse Klaver stuurde een ranzige mail rond. Özdil zou in de knoop zitten, waarmee geestelijke labiliteit werd gesuggereerd. Zelfs als dat zou kloppen, hoe laag ben je, als je een eigen Kamerlid dat een tijd met een burn-out heeft thuisgezeten, deels omdat het budget voor zijn ondersteuning naar jouw eigen persoonsverheerlijkingscultus werd overgeheveld, nog een trap nageeft door zijn worsteling publiekelijk tegen hem te gebruiken? Heel laag.

Ook sprak Klaver over ontoelaatbaar gedrag, waardoor anderen zich niet veilig zouden voelen. Hij weet donders goed hoe zulke suggestieve woorden kunnen worden geïnterpreteerd. Dit was karaktermoord. De man die een boek schreef met de titel De empathische samenleving bleek niet eens in staat tot mededogen tegenover zijn eigen partijgenoot.

Natuurlijk waren er ook mensen blij met Özdils vertrek. Zij vonden hem een egotripper en bovendien te mild richting radicaal-rechtse figuren. Het is een gerechtvaardigde vraag in hoeverre je het gesprek moet blijven aangaan met degenen die anderen ten diepste ontmenselijken, maar Özdils soms overijverige drang om zelfs met de meest militante figuren te blijven praten zal veel mensen met een biculturele achtergrond bekend voorkomen. 

Özdils boek heette Nederland mijn vaderland. Voor sommigen klinkt zoiets als eng nationalisme, maar zij kennen waarschijnlijk niet het gevoel van tussen werelden in zweven en de daaruit voortvloeiende neiging om nadrukkelijk te definiëren waar je thuishoort, te bewijzen waar je loyaliteit ligt en te tonen dat je ook je verste tegenpolen wilt begrijpen. Özdil heeft deze houding als publicist altijd uitgedragen. Vind je zo’n stem onvoldoende bij je partij passen: prima, maar als je iemand juist aantrekt vanwege dat geluid en hem vervolgens muilkorft, wil je hem dan niet gewoon prominent op je lijst om te laten zien hoe divers je bent, waarna het ‘allochtoontje’ zich verder een beetje gedeisd moet houden?

Het grootste gevaar van alle ophef is dat de inhoudelijke nederlaag ondergesneeuwd raakt. Hier is iemand door een linkse partij weggestuurd omdat hij zonder toestemming een goed idee heeft geopperd, namelijk het afschaffen van het leenstelsel. Dat leenstelsel is een gedrocht, waarvoor Klaver nota bene medeverantwoordelijk is. Het is altijd al een onbegrijpelijke buiging geweest voor neoliberaal denken, waarin een jongmens dat niet op zijn ouders kan of wil leunen zich in de schulden moet steken om te studeren, nog voor hij goed en wel op de arbeidsmarkt komt. Een echt linkse partij vecht tegen zo’n systeem en maakt zich ondubbelzinnig hard voor sociale klimmers.

In een reconstructie van de affaire in NRC Handelsblad staat ook dat Özdil zich erover verbaasde dat bij GroenLinks elk nieuw idee bij voorbaat in het keurslijf van rekenplaatjes terechtkomt, terwijl Klaver zich presenteert als uitdager van het systeem. Niet ‘I Have a Dream!’, maar ‘I Have a Begrotingsdekking!’

Morgen zullen we Klaver weer zijn mouwen zien opstropen, in een of andere poptempel, waar hij voor een spierwitte zaal zal verkondigen dat we het Samen moeten doen, ‘tegen de verdeeldheid’. Ergens zal een partijgenoot wat I Amsterdamletters van een plein laten weghalen: ‘Tegen individualisme, voor diversiteit’. Het lijkt erop dat GroenLinks vooral een partij is geworden die met zulke symboolpolitiek en veel holle woorden een modieus soort engagement verkiest boven een wezenlijke strijd voor gelijkwaardigheid en verandering.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij heeft een wekelijkse column in de krant.

Reageren? j.fretz@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden