Lale Gül. Beeld Artur Krynicki
Lale Gül.Beeld Artur Krynicki

De premier op de fiets: een Nederlands cultuurdingetje

PlusLale Gül

De Nederlandse mindset omtrent het uitstralen van leiderschap fascineert me.

Wij willen, op de een of andere manier, in Nederland geen minister-president die zich verplaatst in een colonne met gepantserde wagens, in een geblindeerde auto met militair defilé. Iets wat in zuidelijke landen heel normaal is en juist wordt gezien als een teken van macht, gezag, overwicht en autoriteit.

Wij vinden het juist een teken van ‘kracht’ dat de premier ‘gewoon’ kan doen, dat hij niet in een zwaarbeveiligde wagen van en naar z’n werk moet gaan.

Daar zit iets in, een cultuurdingetje, en dat wordt aangetast nu de premier wordt beveiligd wegens dreiging. Iets dergelijks speelde eerder: toen Pim Fortuyn bijna twintig jaar geleden werd vermoord, werd geroepen dat dit het einde was van het Nederland zoals we het kennen, waar de premier wandelend over het Binnenhof naar z’n werk kan.

In ieder ander land zou het te allen tijde het belangrijkst zijn dat de leider in ieder geval veilig is, maar hier, door onze open samenleving en door ons wars zijn van dit soort militair vertoon, zit de kracht in het juist aantonen dat de premier op zijn fiets, een broodje pindakaas knagend, in een spijkerbroek, met Conversesneakers naar z’n werk kan fietsen en ‘hoi!’ kan roepen naar de gewone mensen op straat.

Omdat ik opgevoed ben tussen twee culturen, de Nederlandse en de Turkse, is het voor mij altijd al verwarrend en tegelijk interessant geweest om de verschillen tussen de gedachtegangen te analyseren. Ik weet nog goed dat mijn tante zich ooit afvroeg: “Waarom zou je premier van een land zijn als je toch naar je werk wilt fietsen? Is die man gek of zo? Hij straalt totaal geen leiderschap uit, zo iemand kun je toch niet serieus nemen? Ik snap het niet, dat hij wordt gekozen.” Nou zijn er wel meer mensen die niet snappen hoe Rutte alles schijnt te doorstaan en toch altijd weer weet te stijgen in de peilingen, maar dan gaat het om meer inhoudelijke redenen.

Of we het willen toegeven of niet, het calvinisme en de daaruit voortvloeiende politieke en sociale leer, met afkeer van het bourgondische katholicisme, zit nog vuistdiep in de Nederlandse geest; doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg, vertoon vooral ingetogen gedrag, wees bescheiden in het uiten van emoties, loop niet te koop met je successen, straal vooral uit dat je weinig hecht aan kapitaal of bezittingen, wees star in principes, arbeidsethos en waarden als soberheid, zuinigheid en lijdzaamheid.

Allemaal mooie waarden, maar soms ook erg misplaatst; bijvoorbeeld als het gaat om de veiligheid van de premier.

Lale Gül schrijft elke week een column voor Het Parool. Lees al haar columns hier terug.

Reageren? l.gul@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden