Opinie

‘De ‘onderwijspartij’ D66 strooit met non-informatie’

De Kamer laat zich in het debat over het herverdelen van onderwijsgelden leiden door kortzichtigheid, zegt oud-LSVb-­voorzitter Geertje Hulzebos.

D66-minister Ingrid van Engelshoven ontving in mei van Martin van Rijn het advies over de bekostiging van hoger onderwijs en onderzoek. Beeld ANP

De Commissie-Van Rijn is met een ­advies gekomen om het geld over wetenschapsgebieden te herverdelen: er moet 100 miljoen euro geïnvesteerd worden in bètawetenschappen en techniek; de alfa-, gamma- en medische wetenschappen moeten het ophoesten.

De minister neemt de aanbevelingen van de commissie over, zonder het onderzoek af te wachten dat inventariseert of universiteiten überhaupt voldoende bekostiging ontvangen. Moties om dat te realiseren, haalden het niet. De zogenoemde ‘zachte lading’ valt wetenschappers, politici en bestuurders behoorlijk koud op hun dak.

‘Onderwijspartij’ D66 maakt zich geen zorgen: zowel haar onderwijsminister Ingrid van Engelshoven als haar onderwijswoordvoerder Paul van Meenen hield tijdens het notaoverleg over de Commissie-Van Rijn stellig vol dat ‘er flink wordt geïnvesteerd in het hoger onderwijs’.

Dat het veld desondanks geconfronteerd wordt met bezuinigingen, komt volgens partijleider Rob Jetten door onderwijsbestuurders, die ‘de trotse bezitters van honderden miljoenen’ zijn die op de planken van ‘Duckstad’ liggen. De bezuinigingsgezinde VVD is vooral verheugd dat er extra geld naar de bèta’s gaat met het oog op de arbeidsmarkttekorten daar. Drie keer laat de Kamer zich misleiden door kortzichtigheid.

14 miljoen euro minder

Ten eerste is er geen sprake van ‘stijgende budgetten’. Het vrijgekomen geld van de afgeschafte basisbeurs is niet voldoende om de ­daling in de rijksbijdrage per student – 25 procent sinds de millenniumwisseling – op te vangen. Daar komen de doelmatigheidskorting van 85 miljoen euro, de lumpsumkorting van 12 miljoen en de uitgebleven loon- en prijsbijstellingen van 68 miljoen euro nog eens bovenop.

De Vereniging van Universiteiten rekende uit dat universiteiten er met Van Rijn, met alle minnen en plussen, 14 miljoen euro op achteruit gaan. Jettens uitspraak dat de zogenaamde ‘investeringen’ op de planken van ‘Duckstad’ liggen, is ongefundeerd volgens NRC: niet alleen worden solvabiliteit en liquiditeit door elkaar gehaald, er is ook niet bekend hoeveel geld er op de plank zou liggen.

Ten tweede is het in het nulsomspel van de Commissie-Van Rijn – dat wil zeggen herverdeling zonder additioneel budget – onmogelijk dat ‘alle universiteiten er in deze kabinetsperiode financieel op vooruit gaan’, ­zoals D66 ons voorspiegelt. Kamerlid Lisa Westerveld (GroenLinks) spreekt van ‘creatief boekhouden’. In de berekeningen wordt onder andere de 577 miljoen euro van het studievoorschot meegenomen, terwijl deze alleen ‘gekoppeld kunnen worden aan kwaliteitsafspraken op instellingsniveau’, zoals in het regeerakkoord staat.

Ten derde lijken politici op basis van hun intuïtie te handelen en niet op grond van feiten. Niet alleen zal de implementatie naar schatting honderden tot duizenden banen kosten, het zal waarschijnlijk ook niet leiden tot de door de VVD begeerde groei in bètawetenschappers.

Zo schrijft Andries de Grip, hoogleraar Onderwijs en Arbeidsmarkt, dat ‘bij de Commissie-Van Rijn iedere deskundigheid op het terrein van het functioneren van de arbeidsmarkt lijkt te ontbreken’. Het tekort in bètaopgeleiden wordt niet verholpen door de kasschuif, terwijl het tekort aan leraren en medisch geschoolden erdoor verergert.

Alternatieve feiten

Volgens hoogleraar Psychologische methodeleer Denny Borsboom loopt Nederland het ­risico spoedig niet meer tot de gedragswetenschappelijke wereldtop te horen en stelt onderzoeker Jan Waszink dat de kasschuif onze rechtsstaat en democratie – uitvindingen van de geesteswetenschappen – onder druk zet.

Ondanks alles instemmen met de implementatie van Van Rijn is zowel letterlijk als figuurlijk te kennen geven weinig op te hebben met alfawetenschappelijke disciplines, waaronder ethiek.

Een debat over de wetenschap dat wordt gekenmerkt door alternatieve feiten en non-informatie is de wetenschap onwaardig. Bij deze een uitnodiging aan politici voor de door WO­inActie georganiseerde Ware Opening van het Academisch Jaar, waarin topwetenschappers de feiten, gevolgen en alternatieven helder op een rij zetten.

Geertje Hulzebos, student aan de UvA en oud-LSVb-voorzitter. Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden