Lezersbrief

‘De Olympische groet is geen Hitlergroet’

Het standbeeld van Gra RuebBeeld EPA

Nadat de visionairs van stadsdeel Zuid tevergeefs hadden gepoogd het Olympisch Stadion te laten slopen in 1995 en weer andere dwaallichten het Stadionplein wilden laten herdopen, moet nu het beeld van Gra Rueb verdwijnen.

Het beeld, prominent gekoppeld aan de Marathontoren, stelt een atleet voor die de Olympische groet uitbrengt. Het gezicht richting Van Tuyll van Serooskerkenweg en in het verlengde daarvan het plein met dezelfde naamgever. Het was Van Tuyll die de Spelen in 1928 naar Amsterdam haalde. Daarmee is het beeld een eerbetoon aan de man die ook de eerste voorzitter van het Nederlands Olympisch Comité was.

Maar het beeld heeft ook een functie in de stedenbouwkundige context. De Van Tuyll van Serooskerkenweg is een verbindingsas tussen twee stadions, het bekende Olympische en het veel minder bekende ‘Colosseum’ aan het andere uiteinde. Tussen de atleet en beelden van de polospelers.

En hoe zit het dan met die Olympische groet als gebaar? De Olympische groet is geen Hitlergroet (de arm naar voren, niet omhoog). De Olympische groet is evenmin overgenomen van de Italiaanse fascisten. Wel deelden de Olympiërs en de fascisten een bewondering voor de klassieke oudheid. De fascisten vanwege de Romeinse oorlogsmachine en de Olympiërs vanuit de tegenovergestelde gedachte dat als landen met elkaar zouden wedijveren in sport (maar ook in de kunsten!) er geen oorlog meer gevoerd hoefde te worden. Het is dus eerder cynisch dat ze eenzelfde soort verwijzing hebben gevonden in de groet.

Bovendien: hoeveel beelden in de openbare ruimte van vrouwelijke kunstenaars van de generatie van Rädecker en Hildo Krop zijn er in Amsterdam? Gra Rueb had geen enkele sympathie voor Mussolini en heeft zich in haar ontwerp niet door fascisten laten inspireren. Met het weghalen van een beeld wordt niet alleen de mogelijkheid ontnomen op deze plek een verhaal te vertellen, maar ook wordt een kunstenaar haar grootste succes ontnomen.

Dat het IOC de groet heeft afgeschaft in een periode van heftige emoties direct na de Tweede Wereldoorlog was begrijpelijk, maar in 2020 nog het beeld van de atleet verwijderen getuigt van een eenzijdige en benauwde blik op de geschiedenis.

Erik Mattie (architectuurhistoricus), Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden