Johan Fretz Beeld Artur Krynicki

De NPO en de debilisering van de kijker

Plus Johan Fretz

Waarde NPO-kijker, u voelt zich ongehoord. Niet vanwege uw ideologische overtuigingen, maar omdat u liever niet als een debiel wordt behandeld. U ziet Eva Jinek, die Geert Wilders een uur laat leeglopen over zijn katten. U ziet Jort Kelder, net terug van een privévluchtje met zijn boezemvriend Thierry Baudet en een weekje kaasfonduen in de sneeuw met zijn mattie Mark Rutte. Helemaal opgefrist mag hij vervolgens in Buitenhof als onafhankelijk journalist de macht controleren.

U hoort de NPO-bazen op de najaarspresentatie voor de zoveelste keer, met veel gevoel voor pathos, verkondigen dat ze bij de NPO ontzettend op zoek zijn naar ‘andere, frisse verhalen’ en ‘diversiteit’. Natuurlijk spreken ze ‘diversiteit’ uit alsof ze een soort exotische amoebes uit de prairie moeten halen, maar u blijft hoopvol. Helaas wordt u vervolgens getrakteerd op De Curling Quiz met Frans Bauer of anders wel op De IJzersterkste, een show waarin BN’ers onder leiding van topschaatsers hun eigen schaatsrecord moeten verbeteren. De NPO zegt daar zelf over: ‘Bij de NPO moet het ergens over gaan. In dit geval is het omgaan met je lichaam.’ U vraagt zich af of u, om te leren omgaan met uw lichaam, werkelijk moet toekijken hoe Enzo Knol onder leiding van Rintje Ritsma 1500 meter op de Jaap Edenbaan voortkluunt.

U heeft het koud. U vraagt zich af of u gek bent geworden, of u het verkeerd ziet, maar u ziet het precies goed, al valt niet uit te sluiten dat u, na zo veel debilisering, inderdaad een paar mentale tikken heeft gekregen. Niet veel later hoort u dat de NPO het enige landelijke boekenprogramma van de buis smijt, want literatuur is tenslotte geen curling.

Natuurlijk zijn er uitzonderingen, goddank. De welkome rebellie van de VPRO bijvoorbeeld, die ons prachtige documentaireseries schenkt van eigenzinnige makers als Ruben Terlou, of de hilarische, vernieuwende humor van Joardy Season, de bitterzoete waanzin van TreurTeeVee en de autonome onderzoeksjournalistiek van Tegenlicht. En bovenal zijn er talloze geweldige dramaseries, want zodra het fictie betreft, kunnen we bij de publieke omroep de armoedige realiteit gelukkig even vergeten. Niet geheel toevallig is degene die bij de NPO over drama beslist de enige netmanager, die geen man is van middelbare leeftijd, maar een vrouw.

Al met al kunnen de pleisters op de wonden uw knagende gevoel niet wegnemen. U ziet een NPO die al jaren zo doodsbang is om voor links, elitair en politiek correct te worden versleten, dat alles dat ook maar enigszins ruikt naar verheffing, diepgang of vernieuwing in blinde paniek wordt afgeschoten. Van Den Haag hoeft u intussen ook niets te verwachten, sterker nog: zij dwingen deze uitholling af. Dus wordt er flink gekort, wat altijd ten koste gaat van juist de dingen die de moeite waard zijn. En dus wordt NPO 3, de enige zender waarop nog eens een experiment wordt aangedurfd, door minister Slob liefdeloos omgedoopt tot doorgeefluik van regio-tv.

Moet u dan zelf maar een omroep beginnen? Nou, in dat geval zult u zich uiteindelijk gewoon moeten melden bij het loket waar men zich enorm verheugt op een schaatsende Enzo Knol. Is er dan helemaal geen hoop? Jawel. Machtige on-demand producenten als Netflix en Videoland tonen zich moediger, creatiever, rebelser en vrijer van geest. En een nieuwe generatie heeft de tv allang het raam uitgesmeten om op eigen platforms de hemel te bestormen. Richt uw pijlen op die toekomst. Voor een revolutie hebben wij Hilversum allang niet meer nodig.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij heeft een wekelijkse column in Het Parool.

Reageren? j.fretz@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden