Plus Column

De moderne pasfoto is een foto zonder verhaal

James Worthy Beeld Agata Nowicka

Mijn buurvrouw vraagt of ik iets te doen heb. Ik twijfel zo lang met antwoorden dat ze mijn antwoord al weet. "Ik heb pasfoto's nodig, maar er zijn tegenwoordig zoveel regels. Zou je even met me mee willen lopen naar die fotostudio op de Vijzelstraat?"

"Je hebt helemaal gelijk hoor, Ans. De laatste keer dat ik pasfoto's ging maken, zei de fotograaf tegen me dat ik gewoon neutraal moest kijken."

"Daar ga je al. Hoe kijk je als mens onpartijdig?"

"Nee, het ging hem meer om mijn persoonlijkheid. Die hoefde ik niet te laten zien. Een foto zegt normaliter meer dan 1000 woorden, maar dat wilde hij dus juist niet. Hij wilde 0 woorden. De moderne pasfoto is een foto zonder verhaal."

"Maar kijk dan, mijn gezicht zit bomvol verhalen."

"Ik zie het, Ans. Je hebt ogen als verhalenbundels en een neus als een boekensteun."

"Dat bedoel ik, jongen. Ik kan niet kijken zonder iets te vertellen."

"Ik help je wel."

In de etalage van de fotostudio hangen allemaal pasfoto's van bekende mensen. Ik kijk naar Jos Brink. "Sta jij er al tussen, jongen?" vraagt buurvrouw Ans. Ze weet dat ze een vraag stelt die pijn doet. Ans stapt twee stappen naar achteren zodat mijn pijn alle ruimte heeft om nog groter te groeien.

"Nee, nog niet."

"Maar je bent pas echt iemand als je pasfoto in de etalage van een fotowinkel hangt."

"Ik weet het, Ans. Maar er hangen sowieso niet heel veel schrijvers tussen."

Ze neemt plaats op het wiebelkrukje en kijkt angstig naar de fotograaf. "Niets aan de hand, Ans. Het is maar een paspoort," zeg ik.

"Ik mag niet lachen, toch?"

"Nee, je mag niet lachen. Je mag eigenlijk heel weinig, Ans. In feite moet je tien tellen lang doen alsof je dood bent. Dat is een pasfoto."

"Zoals een hond doet? Moet ik dood spelen?"

"Ja, maar dan op een krukje. Niet lachen, niet ademen, niet leven."

De fotograaf geeft wat aanwijzingen. Dat ze recht moet blijven zitten en haar lippen op elkaar moet houden. Ik kijk naar Ans. Ze doet echt haar best om geen verhalen te vertellen, maar haar gezicht werkt niet mee. Je ziet haar pijn. Tien jaar geleden overleed haar man in zijn slaap. Ze lag naast hem. Ans had het niet door. In de ochtend kuste ze hem zoals ze hem altijd in de ochtend kuste.

Hij voelde wel wat koud aan, maar hij was een havenarbeider, hij had nog nooit warm aangevoeld. Ze maakte gewoon een ontbijtje voor hem. Geroosterd brood met katenspek en piccalilly. En ze perste zes sinaasappels voor hem.

Hij werd zelfs niet wakker van het katenspek. Ze dacht dat het aan het katenspek lag, dus ging Ans naar de slager en kocht stapels spek. De hele dag bakte ze spek, maar hij werd niet wakker. Het lag niet aan het spek. Het lag aan hem. Opeens was ze weduwe. Weduwe. Ans begrijpt nog steeds niet waarom er twee keer 'we' staat in zo'n ongelofelijk eenzaam woord.

"Doe ik het goed, jongen? Zie ik er een beetje onpartijdig uit?" vraagt ze.

"Ans, je doet het perfect. Je past precies."

De in Amsterdam geboren en getogen schrijver James Worthy (1980) probeert in zijn columns iets van het leven te begrijpen. Lees al zijn columns hier terug.

james@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden