Johan FretzBeeld Artur Krynicki

De Key, kijk in de spiegel en schaam je diep

PlusJohan Fretz

Er is een woonstichting, laten we die voor het gemak even De Key noemen, gewoon: omdat ze zo heet. Per brief liet deze stichting mijn vriendin en mij deze week vrolijk weten dat er weer een dikke huurverhoging aankomt, bovenop het toch al misdadige bedrag dat ze ons maandelijks vragen voor een eenvoudige etage. In twee jaar tijd is de huur hier al met 150 euro verhoogd.

Ik hoef geen medelijden, wij zijn bevoorrecht in wat we verdienen en hebben tot nu toe weinig last van deze crisis. Toch maakte de mededeling me woedend, niet voor mezelf, maar voor de talloze Amsterdamse huurders van wie ik weet dat ze nu in zwaar weer verkeren.

Het is al bijna onmogelijk om in deze stad een huurhuis te vinden als je te veel verdient voor sociale huur, maar nog niet wilt of kunt kopen. Nood­gedwongen word je na lang zoeken dan een appartementje ingeslingerd waarbij huursommen van rond de 1500 euro aan de orde van de dag zijn en dan mag je nog van geluk spreken. Marktconform heet dat, wat volgens mij vooral aantoont hoe doodziek die markt is. Het gaat hier niet alleen om poenerige vastgoedjongens, de types die winkeliers de vernieling in trappen door plots twee keer zoveel pandhuur te vragen, maar ook om woning­corpo­raties die geen winstoogmerk hebben.

Zouden clubs als De Key het zelf nou ook niet een beetje obsceen vinden om uitgerekend nu – tijdens een van de grootste crises ooit, die voor duizenden mensen vernietigende economische gevolgen heeft – zo’n huurverhoging door te voeren? Ik vermoed van niet.

Je zou kunnen zeggen dat het ze vrijstaat te doen wat ze doen, maar dat is niet zo: het is een schande dat corporaties die ooit werden opgericht uit sociaal belang het rotte, inhalige marktdenken zo hebben overgenomen. Op de website van De Key is wat over haar geschiedenis te lezen: ‘In 1868 besloten ongeveer 500 Amsterdamse arbeiders elke week een dubbeltje te sparen om woningen te bouwen aan de Mauritskade. Dit was het begin van de Bouwmaatschappij tot Verkrijging van Eigen Woningen, het eerste initiatief van arbeiders om zelf hun slechte woonomstandigheden te verbeteren.’

Dat was de basis, de oorsprong. Is er nou echt niemand in zo’n bestuurskamer bij wie deze geschiedenis nog in zijn dichtgetikte brein genesteld zit? Gewoon, één persoon maar, die ziet hoe alle horeca-mensen, kleine ondernemers, boekhandelaren, kunstenaars op omvallen staan en zegt: ‘Weet je wat, jongens, we slaan die huurverhoging dit jaar een keertje over.’ Helaas. Dat blijkt een utopie.

Dankzij mijn onvermoeibaar strijdende collega Massih Hutak lezen wij al wekelijks over het chronische gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel en moreel besef bij dit soort organisaties. Dat gaat vaak ten koste van de kwetsbaarste groepen. Toen mijn vriendin en ik deze etage betrokken, werd ons verteld dat ze hier ‘lekker aan de doorstroom’ aan het werken waren. Dat was geloof ik bedoeld om ons, als een van de weinige huurders in het vrije segment, het gevoel te geven dat de buurt erop vooruit zou gaan. Men ging ervan uit dat wij dolgraag in een wereld leven van haves, waar alle havenots vriendelijk, maar dwingend worden uitgedonderd.

Dat is hoe ze denken, dat is hoe ze handelen. Zelfs nu. Helder, maar misschien kunnen ze ons dan voortaan deze pathetische kletspraat op hun web­site besparen: ‘De Key levert van oudsher een bijdrage aan maatschappelijke vraagstukken. We stellen onszelf steeds weer de vraag wat Amsterdam nodig heeft en welke rol we daarbij kunnen spelen.’

Ik zou zeggen: doe het. Stel jezelf voor één keer eens die vraag. Kijk in de spiegel en schaam je diep.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij heeft een wekelijkse column in Het Parool.

Reageren? j.fretz@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden