Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

De gevaarlijkste dag van je leven is je geboortedag

PlusMarcel Levi

De gevaarlijkste dag van je leven is de dag dat je geboren wordt. Wereldwijd sterven er meer dan een miljoen baby’s (iets meer dan een half procent) binnen 24 uur na hun geboorte. Er is geen enkele andere dag in het leven waarbij de kans op overlijden zo groot is.

Overigens vindt 99 procent van de sterfte vroeg in het leven plaats buiten de westerse wereld. De babysterfte in het eerste levensjaar is het laagst in Monaco (minder dan 2 per duizend baby’s), een schril contrast met de tragische koploper Afghanistan, waar 10 procent sterft voor de eerste verjaardag. Nederland staat met 3,6 overlijdens per duizend baby’s op de 25ste plaats van landen met lage babysterfte, maar moet de meeste Europese landen en ook Zuid-Korea, Singapore en Hongkong voor laten gaan.

Experts beweren dat de matige Nederlandse uitkomsten worden veroorzaakt door gebrekkige continuïteit in geboortezorg en een niet altijd optimale samenwerking tussen verloskundigen en gynaecologen. Sommige onderzoeken tonen inderdaad dat de sterfte bij kinderen die geboren worden in het weekend (minder medisch personeel aanwezig) hoger is dan gedurende werkdagen. Gelukkig worden de meeste baby’s op een donderdag of vrijdag geboren, misschien wel omdat moeders onbewust hun pasgeborene op die manier beschermen tegen mogelijk onheil.

Ook andere factoren hebben een subtiele invloed op de overleving van pasgeborenen. In de zomer blijven percentueel meer baby’s leven dan in de koude wintermaanden. Interessant genoeg geeft geboren worden in de winter, als je eenmaal je eerste jaar hebt overleefd, vervolgens juist een voordeel in de rest van je leven. In een onderzoek onder circa honderdduizend Amerikaanse verpleegkundigen werd aangetoond dat zij die in de lente en de zomer werden geboren op dezelfde leeftijd 10 procent meer kans hebben te overlijden dan iemand uit een geboortemaand in de herfst en winter. In december geboren mensen hadden de laagste sterfte. Een serie andere onderzoeken uit minstens tien andere landen bevestigt dit.

En denk niet dat dit met de horoscoop te maken heeft, want in de zuidelijke hemisfeer (waar het winter is tijdens onze zomer) blijft het voordeel van winterbaby’s behouden, maar dan van april tot en met juli.

Er zijn talloze theorieën over de oorzaak van dit verschil, variërend van de hoeveelheid zonlicht in de eerste maanden van het leven tot verschillen in luchtverontreiniging tijdens de zwangerschap. Voor geen van deze factoren is een overtuigend verband vastgesteld. Misschien is de meest logische verklaring dat de bikkels die de moeilijke start in de winter hebben overleefd, de rest van hun leven een kleine voorsprong houden.

De wetenschap toont al jaren dat een goede start een blijvend positief effect heeft op het verdere leven. Investeren in nog betere geboortezorg zou wel eens één van de effectiefste maatregelen kunnen zijn om de gezondheid van de bevolking te verbeteren.

Reageren? m.levi@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden