Roos Schlikker. Beeld Marjolijn van Damme
Roos Schlikker.Beeld Marjolijn van Damme

De dochter schrok zich de tandjes: antidepressiva kunnen manies juist vergroten

PlusRoos Schlikker

Roos Schlikker

‘Zomer 2014, op 22 jaar stond ik in de bloei van mijn leven. Ik zat in een (…) relatie met het meisje van mijn dromen, ik woonde in de hipste buurt van Den Haag. Ik (…) studeerde culturele antropologie en ontwikkelingssociologie, geïnspireerd door mijn tussenjaar vrijwilligerswerk in Zuid-Afrika. Ik had niet kunnen weten dat ik aan de vooravond stond van een jarenlange depressie, waarin ik steeds meer de grip op mezelf en uiteindelijk de werkelijkheid zou verliezen.’

Dit is Thijs. Afgelopen week tekende Baas Haan van NRC zijn kippenvel brengende verhaal op, inclusief verslagen van die jongen zelf. Die schreef Thijs vanuit de gevangenis.

Thijs is een gewone student, bezig met zijn scriptie, in wiens hoofd het opeens misgaat. Hij snijdt zijn polsen, enkels en nek door. Een psychose. Thijs moet worden opgenomen, maar er is geen plek. Zijn ouders nemen hem in huis. Behandelaars diagnosticeren ADHD en schrijven dexamfetamine voor, een middel dat psychoses kan veroorzaken én verergeren.

Thijs glijdt af. De behandelend psychiater ziet hij nauwelijks, al trekken zijn ouders geregeld aan de bel. Thijs verandert in een zombie. Zijn felblauwe ogen lijken zwart. Op een dag komt hij thuis met een mes in zijn hand. Thijs heeft een vrouw in Den Haag doodgestoken die haar hondje uitliet, en twee mensen op de Brunssummerheide.

Thijs’ verhaal lijkt een horrorfilm. Een uitzonderlijke opeenstapeling van behandelingsfouten. Iets wat zelden voorkomt, denk je. Was het maar waar. Want er zijn meer Thijsen. Emma was er een. Een keurig zestigjarig vrouwtje. Trotse oma, moeder en echtgenote met een glanzend leven, zo op het oog. Maar haar donker werd dieper, zo diep dat ze bij de crisisdienst belandde. En in een GGZ-traject. Bij talloze psychiaters. Die zich, ondanks een bloedlijn vol bipolaire stoornissen, strak hielden aan het ‘depressieprotocol’ en haar antidepressiva voorschreven. Toen ze uiteindelijk wel bipolair bleek en haar dochter las wat haar medicatie had kunnen aanrichten, schrok deze zich de tandjes. Want antidepressiva kunnen manies juist vergroten. Zo erg dat mensen denken dat ze kunnen vliegen, zich onoverwinnelijk wanen of suïcide plegen. De dochter vroeg zich af: hoe vaak gebeurt dit? Hoeveel mensen springen er, verkeerd gediagnosticeerd, niet van het dak?

Die dochter ben ik. Ik schreef eerder hierover en ontving talloze ervaringsverhalen. De psychische gezondheidszorg is dermate uitgehold en gebureaucratiseerd dat woorden als ‘depressieprotocollen’ gemeengoed zijn, een opnameplek amper te vinden is en de ambulante zorg die ooit plechtig werd beloofd toen talloze bedden werden weggesaneerd nooit van de grond kwam, want hé: bezuinigingen.

Nu zitten we met z’n allen op een puinhoopberg vol wanhoop en verdriet. Want hoeveel Thijsen zijn er? Hoeveel Emma’s? Hoeveel anderen? Thijs’ verhaal is zo extreem dat we er deze week allemaal over praatten. Maar in de stilte ligt veel meer. Alle psychisch kwetsbaren die de juiste hulp niet krijgen. Die slachtoffers maken. Of slachtoffer worden van zichzelf. Het OM stelt dat in de psychische behandeling van Thijs niets is misgegaan. En ik vraag me almaar af of we als maatschappij niet totaal mesjokke geworden zijn.

Roos Schlikker (1975) is journalist en schrijfster van boeken en toneelstukken. Elke zaterdag schrijft ze een column voor Het Parool.

Reageren? r.schlikker@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden