Opinie

‘De coronacrisis biedt kans voor wederopstanding van Amsterdam’

De coronacrisis is een grote bedreiging voor steden als Amsterdam. De crisis biedt echter ook kansen, stellen predikanten Bas van der Graaf en Tim Vreugdenhil.

Beeld Getty Images

De aantrekkelijkheid van Amsterdam staat onder druk. Naast sombere economische vooruitzichten over de hele linie is er op dit moment sprake van bevolkingskrimp. Niet alleen hier, maar ook in Rotterdam, Den Haag en Eindhoven. Het zijn vooral gezinnen die verhuizen. Als je overal kunt werken, waarom zou je dan kiezen voor een kleine woning in een dure en vervuilde stad? Aan talkshowtafels en in wetenschappelijke publicaties wordt het steeds vaker gevraagd: heeft het coronavirus de triomf van de stad tot een einde gebracht?

Gedesillusioneerd vertrekken

Er zijn goede redenen voor die vraag. De urban swing is weg, zo hoorde ik iemand ergens zeggen, het gevoel dat het hier allemaal gebeurt en dat je er onderdeel van bent. Het is waar en het doet pijn.

Als predikanten zien en voelen we hoe hard de klap in Amsterdam aankomt. Harder dan elders. Thuiswerken in veelal kleine huizen is voor tienduizenden mensen dagelijks een grote opgave. Duizenden theatermakers en dj’s zien geen licht aan het einde van de tunnel. Honderden Amsterdammers gaan in deze periode voor het eerst van hun leven naar een voedselbank. Toch al zwaar belaste schooldirecties staan voor extra opgaven rond de gezondheid van hun team en hun leerlingen. En allemaal zijn we bang voor wat er nog gaat komen.

Je koffers pakken dan maar? In een vlammende column in The Guardian stelt Arwa Mahdawi dat wie de stad in tijd van nood verlaat, het recht verspeelt terug te keren als het weer beter gaat. Zij doelt op wat zij noemt ‘de rijken’ of specifieker: de mensen die de stad als hun persoonlijke pretpark beschouwen en nu gedesillusioneerd vertrekken. Ze heeft het over New York en Londen, maar het is ook van toepassing op Amsterdam. Wie alleen maar kwam halen en niet kwam brengen, kunnen we missen als kies­pijn, zegt Mahdawi. Voor hen was de stad nooit bedoeld.

Maar voor wie dan wel? Mahdawi brengt in herinnering wat in elke samenleving de twee redenen zijn om in een stad te gaan wonen. Ten eerste om andere mensen te ontmoeten. Een stad is het tegendeel van social distancing. Haar kloppende hart is sociale nabijheid. De tweede reden is dat de stad een veilige plaats is voor minderheden en mensen die in het dorp waar ze opgroeiden als misfit werden beschouwd, omdat ze daar niet in een standaardplaatje passen. Mahdawi – van kleur en queer – weet waar ze het over heeft. Steden zijn de plekken waar je anderen echt kunt ontmoeten én waar je echt jezelf kunt zijn. Daar doet ook deze crisis niets aan af. Dat gaat nooit verloren.

‘Pretparktijdperk’

Dit pleidooi voor de stad is ons uit het hart gegrepen. Het einde van het ‘pretparktijdperk’ biedt ruimte om terug te keren naar waar Amsterdam voor bedoeld is. Een stad van mensen die geld, tijd en liefde op allerlei manieren investeren. Een stad waar mensen graag anderen ontmoeten. Waar wie zich vreemd voelt, eindelijk thuis kan komen. Een stad waaraan mensen hun hart verpanden. Dát is de urban swing waar wij op hopen.

Mahdawi eindigt haar column met een profetisch woord: de stad zal na corona niet gewoon weer open gaan. De stad zal opener zijn dan ­eerder en zo zichzelf vernieuwen, met een beter leefklimaat, een betere spreiding van belangen en zal ook betaalbaarder zijn. Daarin toont Mahdawi zich een leerling van Jane Jacobs, schrijfster van het boek Death and Life of Great American Cities. Steden, zegt Jacobs, kunnen ziek worden en zelfs in bepaald opzicht sterven. Maar als gewone mensen zich juist in zo’n tijdvak met hun stad en met hun buurt ­verbinden, kan een stad ook zomaar weer opstaan.

In die opstanding geloven we ook voor Amsterdam.

Tim Vreugdenhil, predikant bij de Protestantse Kerk Amsterdam.
Bas van der Graaf, predikant bij de Protestantse Kerk Amsterdam.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden