Opinie

'De carrousel houdt de ambtenaar juist fris'

Harry H.M. Groen voerde in 1998 de zogenoemde carrousel in bij de gemeente Amsterdam. Hij schreef vandaag (10 - 09) een ingezonden brief in Het Parool over de oorspronkelijke bedoeling van zijn plan.

Beeld ANP

Vorige week zijn de openbare verhoren van de raadsenquête naar de gemeentefinanciën begonnen. De onderzochte periode begint in 2002. Ik was van 1998 tot maart 2000 wethouder met een baaierd van portefeuilles, waarvan Financiën de belangrijkste was en P&O de een na belangrijkste. Dat de grens in 2002 is getrokken, is voor wat betreft het personeelsbeleid jammer, omdat ik in 1998 de zogenoemde carrousel heb ingevoerd.

De vader van dit systeem komt in de enquête dus niet voor. Dan maar via dit artikel. Na mijn aantreden werd mij al snel duidelijk dat de (hoofd)afdelingen en bedrijven, zoals het Havenbedrijf, nogal zelfstandig functioneerden en dat hun bazen die afdelingen of bedrijven als hun koninkrijkje zagen. Daarnaast zaten veel leidinggevenden wel erg lang op hun stoel, vaak meer dan tien jaar. Dat had twee gevolgen: de frisse kijk op de eigen bedrijfsvoering ging verloren en de samenhang met de gemeente als organisatie was uitgehold. Ik geloof dat er wel vijftig verschillende huisstijlen en types visitekaartje waren.

Wat ook opviel, was dat de acceptatie van de wethouder als uiteindelijk verantwoordelijke zeer verschillend werd beleefd. Bij Financiën was de positie van de wethouder onomstreden en ook als VVD'er heb ik de pe­rio­de daar als een warm bad ervaren, terwijl de dames en heren toch weinig van de VVD moesten hebben. Dat verschil van acceptatie van de politieke, en dus hoogste, leiding is voor een publieke organisatie als een gemeente niet aanvaardbaar.

Een voorbeeld. Najaar 1998 wilde ik de carrousel presenteren aan de gemeentelijke directeuren. Die bleken een vergadering te hebben, mijn komst werd aangekondigd. Er kwam een telefoontje dat de directeuren een vereniging hadden en dat de wethouder alleen op uitnodiging kon komen. Ik heb geantwoord dat ik mij op het aangekondigde tijdstip zou melden met een presentatie over een belangrijk beleidsonderwerp en met interesse de reactie van de directeuren zou waarnemen op de komst van hun politieke baas. Allen bleven.

Nog in mijn tijd zijn er mooie, stimulerende mutaties geweest die de kwaliteit van de organisatie en van de betrokken mensen ten goede is gekomen. Maar uit het artikel in Het Parool van zaterdag over de enquête krijg ik de indruk dat de carrousel niet ontsnapt is aan een klassieke ontsporing en dat het systeem heilig is geworden, en niet de doelen. De bedoeling was dat elke directeur na vijf en voor acht functiejaren gericht zou nadenken over een nieuwe functie. Dat betekende niet dat een directeur na vijf jaar weg moet. Onoverkomelijke bezwaren van de 'eigen' wethouder of een kritische fase van de hoofdafdeling of bedrijf waren mogelijkheden voor uitzonderingen.

Koesten hen
Enige affiniteit met de materie in de nieuwe functie was en dient nog steeds uitgangspunt te zijn. Ik gruw van de benadering dat het voor een manager niet uitmaakt of hij of zij een aardappelgroothandel leidt of een olieraffinaderij. Dan wordt het niks. Je moet echt enige betrokkenheid hebben met en bij het product, de mensen die het maken en de klanten die het kopen. Met specialismes ga je ook terughoudend om en in de publieke sector is Financiën zo'n specialisme.

Koester de mensen die een gemeentelijke begroting en rekening snappen en 'hun' wethouder goed en snel weten te bedienen. En inderdaad, er was tegen Financiën best weerstand, want dat had vrijwel altijd gelijk. Kortom: de carrousel moet blijven, maar is geen vervanging van de Tien Geboden.



Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan. Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Harry H. M. Groen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden