Derk Sauer. Beeld Artur Krynicki
Derk Sauer.Beeld Artur Krynicki

De bosbranden in Rusland hebben direct invloed op het klimaat wereldwijd

PlusDerk Sauer

Op dit moment staat een gebied groter dan Griekenland in brand in Jakoetië, de meest noordelijke regio van Rusland aan de rand van de poolcirkel. Op satellietfoto’s is te zien hoe de rook van de bosbranden zich uitstrekt over een gebied zo groot als de hele EU, of meer dan de helft van de Verenigde Staten.

Op sociale media verschijnen video’s van hoestende mensen met zakdoeken voor hun mond. Inwoners van dorpen en steden zien geen hand voor ogen. Het is er volkomen donker door de rook.

“Wij zijn de kanarie in de kolenmijn,” zegt Alexander Fjodorov van het Melnikov Permafrost Instituut. “Sinds het begin van de twintigste eeuw is de temperatuur hier gemiddeld 3 graden per jaar gestegen, veel sneller dan het mondiale gemiddelde. Deze zomer haalden we de 39 graden. En dat vlak bij de Noordpool.”

Wetenschappers buigen zich nog over de vraag wat al die bosbranden voor de permafrost, de eeuwig bevroren bodem van Siberië, betekenen. Het staat vast dat bij de huidige bosbranden grote hoeveelheden broeikasgassen vrijkomen. In het permafrost zit veel koolstof opgeslagen. Als dat de atmosfeer bereikt, is het leed niet te overzien.

Natuurlijk zijn de bosbranden niets nieuws voor Siberië, Canada en Noord-Amerika. Elke zomer ruiken we in Moskou de brandlucht van branden in de buurt. Maar de intensiteit en de omvang nemen zo snel toe dat de autoriteiten nu machteloos staan.

Jarenlang zagen de beleidsmakers in het Kremlin de opwarming als een zegen voor Rusland. Smeltend ijs op de Noordpool maakt het boren naar olie en gas mogelijk en ontsluit de noordelijke vaarroute, wat een boost voor de economie zou kunnen betekenen. En de toenemende warmte zou – zo was de gedachte – miljoenen hectare ongebruikt land geschikt maken voor landbouw. Naast olie en gas zette Poetin zwaar in op agrobusiness.

Op de bestrijding van bosbranden werd intussen flink bezuinigd. De luchtbrigade van de brandweer in Jakoetië moet het doen met een budget van 6 roebel (ongeveer 6 eurocent) per hectare en een staf van 150 man. Aan goede apparatuur is een schreeuwend tekort. Het officiële beleid is om alleen bij steden en dorpen te blussen en het vuur verder vrij spel te geven.

Maar inmiddels is het ook Poetin wel duidelijk dat een klimaatcatastrofe dreigt. Juist hier ligt een kans voor de EU. Want de branden in Rusland zijn geen ver-van-ons-bedshow. Wat daar nu misgaat, heeft direct invloed op het klimaat wereldwijd. Wij moeten in eigen land de boel op orde krijgen, maar als het permafrost of de ijskappen op de Noordpool razendsnel smelten, staat bij ons straks het water aan de lippen.

Nu we nauwelijks samenwerken met Rusland vanwege MH17, verschillende hacks en de ontmanteling van de rechtsstaat, is klimaat een onderwerp waar de belangen synchroon lopen. Laten we daar in gezond eigenbelang gebruik van maken.

Derk Sauer is uitgever van The Moscow Times en columnist bij Het Parool. Hij is ook ­oprichter van de Russische krant Vedomosti en oud-uitgever van RBK Gazeta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden