null Beeld Artur Krynicki
Beeld Artur Krynicki

De Bijlmer is opnieuw de stad van de toekomst

PlusPatrick Meershoek

Aan plannen heeft het nooit ontbroken in Zuidoost. Dat begon natuurlijk met het stedenbouwkundig plan voor de Bijlmermeer, dat in de loop van vijftig jaar gezelschap kreeg van uitbreidingsplannen, bouwplannen, verbeterplannen, sloopplannen, herstelplannen, verhuisplannen, vakantieplannen, trouwplannen, scheidingsplannen, banenplannen, communicatieplannen, rampenplannen, participatieplannen, gebiedsplannen. Je kunt er de Gaasperplas mee dempen.

En nu is er ook een masterplan, een plan dat in de loop van twintig jaar een einde moet maken aan de grote problemen waarmee het stadsdeel al zo lang worstelt: armoede, schooluitval, werkloosheid en criminaliteit. De naam van het masterplan geeft aan dat veel van de eerdere plannen niet hebben opgeleverd wat ervan werd verwacht. De naam is een belofte: opzij gewone plannen, hier komt het masterplan!

Alle ambities bij elkaar schetsen een portret van een schitterend stadsdeel. De kinderen die in 2040 worden geboren in Zuidoost, moeten dezelfde kansen hebben als de kleine Amsterdammers die in andere delen van de stad ter wereld komen. Zuidoost geniet tegen die tijd nationale bekendheid als het stadsdeel waar een bonte verzameling aan nationaliteiten en religies vreedzaam en inclusief samenleeft, een lichtend voorbeeld voor alle buurten in het land.

Het is een inspirerende stip op de horizon, maar onwillekeurig gaan de gedachten naar de vergelijkbare wijze waarop de gloednieuwe Bijlmermeer een halve eeuw geleden werd gepresenteerd. De stad van de toekomst moest het worden, een plek waar de nieuwe mens afscheid had genomen van de vermolmde verzuiling en eensgezind en gelijkwaardig in hun ruime en verwarmde flatwoningen een stralende toekomst tegemoet ging.

Die droom hield niet lang stand. Binnen enkele jaren na de oplevering van de eerste flat Hoogoord was het vonnis over de Bijlmer eigenlijk wel geveld, door de bewoners en de woningzoekenden, maar ook door het stadsbestuur, dat de aandacht verplaatste naar de stadsvernieuwing, achteraf een gouden greep. Zuidoost bleef verweesd achter als mislukt concept en het duurde tientallen jaren voor het stadsdeel weer wat kleur op de wangen kreeg.

Bij de oplevering van de Bijlmer draaide alles om het stedenbouwkundig ontwerp. De mensen hoefden er bij wijze van spreken alleen maar te gaan wonen om gelukkig te worden. Inmiddels weten we dat het zo niet werkt. In het nieuwe masterplan gaat het ook niet over de hardware, maar vooral over de software van het stadsdeel: wat hebben mensen nodig om plezierig te wonen en te leven? En wat is er nodig om dat voor elkaar te krijgen?

Zo wordt Zuidoost voor de tweede keer in zijn turbulente geschiedenis uitgeroepen tot stad van de toekomst. De ambities zijn nu misschien wel hoger dan toen: ik heb nooit een honingraatflat gebouwd, maar het lijkt mij een stuk lastiger om een einde te maken aan criminaliteit of werkloosheid. Laten we hopen dat de weerbarstige werkelijkheid zich dit keer wel iets aantrekt van de plannen, en Zuidoost geeft wat het verdient: een toekomst die niet alleen wordt beloofd, maar ook echt bestaat.

Patrick Meershoek is verslaggever van Het Parool en schrijft elke woensdag een column. Lees alle columns hier terug.

Reageren? patrick@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden