Ruben Koops Beeld Artur Krynicki
Ruben KoopsBeeld Artur Krynicki

Dat wordt een toontje lager zingen voor GroenLinks

PlusRepubliek Amsterdam

De verkiezingsuitslag heeft een enorme impact op de politiek in Amsterdam. Het grote verlies van GroenLinks, het uitblijven van herstel bij de PvdA, de winst van D66 en de electorale kracht van de VVD zorgen ervoor dat de stemming in het stadhuis overnight is veranderd. Een euforische D66-voorman Reinier van Dantzig had woensdagavond nog geen twee uur nodig na het binnendruppelen van de eerste exitpolls om een ‘Slag om Mokum’ aan te kondigen.

Dat klinkt nogal stoer, maar staat symbool voor de enorme hoeveelheid zelfvertrouwen waarmee D66’ers sinds deze week weer in het leven staan. Je kunt zeggen dat de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 woensdagavond is begonnen.

De grootste troefkaart in de race om de overwinning in het stadhuis komt al snel op tafel en gaat over de regeringsdeelname in Den Haag: welke partij mag als coalitiepartner aanschuiven bij VVD, D66 en CDA? Anders dan in andere jaren hebben GroenLinks en SP al aangekondigd dat ze niet bij voorbaat negatief staan tegenover zo’n gesprek. Het PvdA-experiment in de oppositie is ook uitgedraaid op een debacle. Zelfs de Partij voor de Dieren ziet het deze keer wel zitten.

Bij D66 gaat de voorkeur uit naar GroenLinks. Niet alleen omdat beide partijen een speerpunt hebben gemaakt van de klimaatverandering. Onder D66’ers bestaat ook de vrees dat als mensen corona over een paar maanden weer zijn vergeten, en Jesse Klaver weer meet-ups kan organiseren over het ecologische einde der tijden, de winst zo weer verdwenen is. Bovendien: als GroenLinks gaat meeregeren, is het ook niet nodig om in Amsterdam een hele felle strijd te voeren en kan D66 de ogen richten op de VVD. ‘Wil u meer of minder rechts beleid’, is een vraag die Van Dantzig de Amsterdamse kiezer in 2022 graag zou voorleggen.

Voor GroenLinks is deze verkiezing vooral een wake-upcall, een signaal hoe snel de aanhang weer verdwenen kan zijn. Wethouder en lokaal partijleider Rutger Groot Wassink zei deze week in de krant dat hij ‘moedig voorwaarts’ wil gaan. Maar het is onvermijdelijk dat de toonhoogte waarmee GroenLinks de afgelopen jaren solidariteit en verandering opeiste in de stad een paar octaven omlaag moet, om het verlies in 2022 niet te verergeren.

De eerste kans om dit te laten zien is dit voorjaar, als in de Voorjaarsnota de stadsfinanciën voor 2022 op de agenda staan. De pandemie duurt langer dan waar iedereen rekening mee had gehouden, ondanks de financiële hersteloperatie uit 2020 ontstaan nieuwe gaten. GroenLinks was nooit vies van extra lastenverzwaringen voor huizenbezitters en automobilisten, maar kan nu laten zien dat het diep in eigen speerpunten durft te snijden. Sowieso zal D66 nieuwe lastenverzwaringen niet accepteren, om de VVD de wind uit de zeilen te nemen.

Maar ver boven het gekrakeel van aanstaande lijsttrekkers en de dagkoersen van partijen hangt nog een grote, donkere wolk. De uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen laat zien dat links en rechts in Den Haag elkaar niet meer in evenwicht houden. De balans is aan het verdwijnen. Dat is slecht nieuws voor de positie van Amsterdam, onveranderd een bolwerk van linkse en progressieve mensen. Woonbeleid (verhuurdersheffing), drukte (Schiphol en Lelystad), criminaliteit (politiecapaciteit): de sleutel tot de meeste Amsterdamse problemen ligt in Den Haag. Wie de Slag om Amsterdam ook wint, de stad heeft komende jaren vooral nieuwe vrienden nodig.

Politiek verslaggever Ruben Koops belicht in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden