Plus

Dankzij Cruijff leven we al jaren boven de zeespiegel

De in Amsterdam geboren en getogen schrijver James Worthy (35) probeert op maandag, woensdag en vrijdag iets van het leven te begrijpen.

James WorthyBeeld Agata Nowicka

"Ik begin nu wel een beetje Cruijffmoe te worden," zucht de buurman in het trappenhuis. "Als je Cruijffmoe bent, ben je in feite levensmoe," zeg ik, terwijl ik twee boodschappentassen op een traptrede laat rusten. "Het is allemaal zo overdreven. Hij was gewoon een goede voetballer. Waar was iedereen toen mijn Beppie stierf?" vervolgt hij.

Nederland is het toonbeeld van nuchterheid, dat begrijp ik, maar we zijn tegenwoordig zo ziekelijk nuchter dat er een houdbaarheidsdatum op ons verdriet zit. Als we langer dan een week om een publiek figuur rouwen, steekt de ongemakkelijkheid de kop op. "Zo lang heb ik ook nog nooit stilgestaan bij de dood van een familielid, dus waarom heeft een simpele voetballer dan wel recht op mijn slepende hartenleed?"

En zodoende snelwandelen we door de droefenis, uit schaamte voor onze eigen gestorvenen die we onvoldoende hebben herdacht. De Nederlander lijkt niet te kunnen eren. Het vermogen om iemand schaamteloos te kunnen lauweren, zit niet in ons dna. We zijn een minuut stil en gedurende deze minuut denken we aan wat we vanavond gaan eten. Goulash of toch kapucijners met spek?

We mogen niet blijven hangen in ons verdriet, dus bagatelliseren we de tranen van een ander kapot. We filteren alle goddelijkheid uit de herinneringen die we aan een uitblinker hebben. Hij was gewoon een goede voetballer. De Nederlandse nuchterheid is volksziekte nummer één. Een regenboog is gewoon een optisch effect, verliefdheid is gewoon een chemisch proces en Cruijff was gewoon een goede voetballer. Dankzij onze nuchterheid is verwondering een uitgestorven diersoort geworden.

Johan Cruijff is al bijna een week niet meer onder ons, en we moeten door, maar ik zit hier wel lekker in de schaduw van zijn grootsheid. Een groot gedeelte van Nederland ligt onder de zeespiegel, maar dankzij Cruijff leven we al jaren boven de zeespiegel. Een volk van steltenlopers. Cruijff liet de inwoners van een middelmatig land verliefd worden op de kleuren van de vlag en het volkslied. Hij maakte van het onooglijke oranje de kleur van hoop.

Dus rouw nog eventjes, nee, rouw zo lang als je wilt. Blijf hangen in je verdriet. En besef dat er gedurende dit leven nooit meer zo'n grote Nederlander op zal staan. Wijs nuchterheid de deur en laat de verwondering binnen. Dromen zijn geen bedrog en niet alles wat wonderschoon is, is een illusie.

Cruijff zal altijd blijven bestaan. Net als Elvis. Johan was niet gewoon een goede voetballer. Voor hem kwamen we niet naar het stadion, nee, voor hem kregen we ogen. Van Gogh schilderde De sterrennacht en Rembrandt schilderde de Nachtwacht, maar Cruijff schilderde de zonsopkomst boven een natie die nooit durfde te dromen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden