Opinie

'ChristenUnie is de enige die eerlijk is over nederlagen'

Als enige van de coalitiepartijen staat de ChristenUnie op winst in de peilingen. John Jansen van Galen analyseert het succes van de partij.

Gert-Jan Segers, leider van de ChristenUnie, een 'authentieke' partij. Beeld ANP

Over een maand gaan we ter stembus en zoals het er nu naar uitziet zullen drie van de vier regeringspartijen daarbij zwaar verlies lijden. Het is al bijna standaard: een partij die aan een regering deelneemt wordt daarvoor bij verkiezingen prompt bestraft, vanwege de niet ingeloste verwachtingen.

Het record in dat opzicht staat op naam van Emmanuel Macron die zijn presidentschap begon met de steun van twee derde van de Fransen om na honderd dagen te eindigen met slechts een derde. Maar in mindere mate gebeurt dit overal.

Wat is dat toch? Is de moderne kiezer te ongeduldig geworden? Verwacht hij te snel dat Alles Anders wordt om, als dat niet het geval blijkt te zijn, de gekozen politici subiet de rug toe te keren? In ieder geval staat daardoor een premie op buiten de regering blijven: dan loop je niet het risico van reusachtig verlies. De PvdA kan ervan meepraten.

Die situatie is niet zonder gevaar. De VVD dreigt op 18 maart een derde van haar aanhang te verliezen, CDA en D66 zelfs bijna de helft. Zal dat deze partijen niet huiverig maken bij een volgende formatie hun eisen te matigen teneinde een kabinet mogelijk te maken? Dan blijft er alleen nog ruimte voor een minderheidskabinet, anders treedt 'onregeerbaarheid' in.

Kinderpardon
De enige partij waarvoor deze wetmatigheid voorlopig niet opgaat is de ChristenUnie. Die handhaaft zich niet alleen, ze staat op winst, vooral geboekt op een andere regeringspartij, het CDA. Wat doet de CU goed dat de anderen fout doen? Wat kan de politiek van deze christenpolitici leren?

Het eerste is dat ook de CU veel inleverde bij de formatie, maar daar geen geheim van maakte en er niet omheen praatte zodat het als winst kon worden genoteerd toen deze punten (met hulp van anderen) alsnog werden binnengehaald.

Dat geldt voor het afschaffen van dividendbelasting die niet in het regeerakkoord stond maar later door het kabinet opeens werd voorgesteld, en door de CU meteen werd gekenmerkt als een nauwelijks door te slikken 'meloen'.

Het gold ook voor het schrappen van de loondispensatie voor arbeidsongeschikten en vooral voor het verruimen van het kinderpardon.

De partij had van meet af aan niet verzwegen dat de beperkte toelating van vluchtelingkinderen haar als een steen op de maag lag, maar hield zich trouw aan de met de VVD afgesproken beperkingen.

Pas toen D66 en CDA opeens gingen pleiten voor een nieuw kinderpardon stapte ChristenUnie-voorvechter Joël Voordewind naar voren om het ijzer te smeden toen het heet was en een onmiddellijke stopzetting van uitzetting van kinderen te bepleiten - een meesterzet die de CU veel goodwill bezorgt. Nederlagen zijn niet erg, als je ze eerlijk presenteert en nog minder als je ze in overwinningen weet om te zetten.

Herkenbaar
Aanvankelijk hoorde de partij tot de franje van kleine groeperingen die bijdragen aan de folklore van ons politieke stelsel maar weinig tot niets in de melk te brokkelen hebben: communisten, staatkundig gereformeerden, 50-plussers, dierenactivisten.

Maar in deze eeuw neemt de CU nu al voor de tweede keer deel aan een regeringscoalitie, wat bij kiezers de indruk moet versterken dat je erop kunt stemmen zonder buitenspel te staan. Die eerste keer leidde dat inderdaad tot verlies, maar ditmaal, naar het zich laat aanzien, vooralsnog niet. Al doende leert men.

Bovendien heeft de CU, anders dan CDA, D66 en VVD, nog een uitgesproken, voor iedereen herkenbaar politiek programma, of u zich daar nu in kunt vinden of niet. En: bij voormannen van de CU heb je zelden of nooit het idee dat ze standpunten innemen omdat een communicatiestrateeg bedacht dat je ermee kunt scoren.

Buma zwenkt naar rechts: wil hij zo verlies aan Baudet en Wilders voorkomen? Buma is voor een nieuwe kinderpardon: wil hij daarmee verlies aan links verijdelen? Het kan slim zijn of uitgekookt, maar het is niet wat ze tegenwoordig 'authentiek' noemen: bij de CU heb je niet het gevoel dat er vaak sprake is van verborgen agenda's en dubbele bodems.

John¿Jansen van Galen, journalist en publicist. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden