Opinie

‘Challenge accepted? Alleen een selfie delen op Instagram is leeg en vaag’

Beeld Getty Images

Op Instagram is een hype ontstaan onder vrouwen om een zwart-witfoto plaatsen als boodschap voor vrouwenemancipatie. Journalist Fidessa van Rietschoten noemt het een grote egotrip.

Noem het verraad, noem het ‘krabben’, maar ik weiger mee te doen aan de recente Instagramhit Challenge Accepted. Het idee: vrouwen nomineren elkaar om een zwart-witfoto op Instagram te plaatsen met de hashtag #womensupportingwomen om zo aandacht te vragen voor female empowerment. De genomineerden worden zorgvuldig gekozen door hun vrouwelijke volgers en krijgen een bericht in hun inbox met de boodschap: ‘Above all I chose women I know who share my values and views of the world.’

De genomineerde vrouw in kwestie mag ­vervolgens weer vijftig andere vrouwen benaderen om hetzelfde te doen. Zoek op de hashtag #womensupportingwomen en iedereen met de male gaze belandt in een digitaal walhalla vol prachtige vrouwen.

Vrouwengeweld in Turkije

Waar zit precies de uitdaging die de vrouwen accepteren in het plaatsen van een foto? Neem de Ice Bucket Challenge. Daar moest je nog een emmer ijswater over je hoofd gooien om vervolgens een donatie te doen aan Stichting ALS.

Bij deze nieuwe challenge is de uitdaging ver te zoeken, net als de herkomst overigens: is deze op louter vrouwen gerichte challenge een steunbetuiging aan het New Yorkse Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez dat vorige week door Republikein Ted Yoho werd uitgescholden voor ‘fucking bitch’? Zijn het Turkse vrouwen geweest die de campagne in het leven riepen als protest tegen de vele femicides in het land, met de zwart-witfoto als symbool voor de vele vermoorde vrouwen?

Het feit dat het overgrote deel van de deelneemsters niet laat blijken kennis te hebben genomen van bovengenoemde kwesties, toont al aan hoe leeg en vaag deze solidariteitsstunt is. Het komt over als de zoveelste eendagsvliegactie waarbij bar weinig inspanning wordt gevraagd van degene die het deelt. Zogenaamd een standpunt innemen en daarmee een makkelijk excuus hebben om mee te gaan met de visuele egotrip van Instagram.

En dan hebben we het nog niet eens gehad over het #womensupportingwomen-aspect. Mannen mogen en moeten zich juist ook uitspreken tegen femicides of tegen de onbeschofte manier waarop Ocasio-Cortez werd behandeld. Gaat de vrouwenemancipatie er daadwerkelijk op vooruit door het uitsluiten van mannen in deze actie?

Krabbenmandeffect

In (bekend) Nederland neigt de challenge steeds meer naar een algemene oproep om elkaar als vrouwen te steunen en minder naar beneden te halen. Een recent voorbeeld hiervan is het in juni verschenen boek Krabben, geschreven door feministen Daan Borrel en Milou Deelen, dat ingaat op het ‘krabben­mandeffect’, een feministische term uit de jaren zestig die beschrijft hoe vrouwen elkaar dwarsbomen om hogerop te komen en het patriarchaat te doorbreken.

Natuurlijk, er zullen vast een paar rotte appels tussen zitten, maar ik weiger te geloven dat wij vrouwen daadwerkelijk in een krabbenmand leven. Dit negatieve vrouwenbeeld, gebaseerd op overdreven achterdocht en argwaan, gaat kennelijk uit van vrouwenrelaties waarbij jaloezie en misgunnen de boventoon voeren. Ik schat vrouwen hoger in dan dat.

En al zouden we female empowerment, in welke vorm dan ook, meer op de kaart willen zetten, welke veranderingen brengen we teweeg met het plaatsen van één zwart-witfoto die vooral wordt bekeken door onze eigen vrouwelijke volgers die toch al dezelfde waarden en visies hebben? Willen we niet juist andere meningen en standpunten horen en delen in plaats van als braaf kwispelende labradors elkaars wereldbeelden bevestigen? En hoe zit het met de vrouwen die geen nominatie krijgen om mee te doen, de unchallenged? Zijn zij het steunen niet waard of hebben zij het minder nodig dan de ander?

Wederom een goed recept voor socialemediaonzekerheid. Deze challenge is het verkondigen van een loze boodschap die niet de vrouwen bereikt die wél een steuntje in de rug nodig hebben, maar blijft vastplakken in het digitale web van onze eigen bubbel.

Wel nuttig: vrijwillig voorlichting geven aan vrouwen die minder goed meekomen op de arbeidsmarkt of een buddy worden van een pubermeisje dat onder de armoedegrens leeft. Een zwart-witselfie met een strohoed op Bali zet geen zoden aan de dijk.

Fidessa van Rietschoten, journalist en afgestudeerd in kunstgeschiedenis op het onderwerp zelfregie van vrouwen in fotografie.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden