'Buitenlandse adoptie moet verdwijnen om leed te voorkomen'

Tv-programma's geven graag een optimistisch beeld van adoptie van kinderen uit andere landen, maar de werkelijkheid is anders, schrijft Anne-Marie de Bruijn, freelance (eind) redacteur televisie. Haar man is als kind geadopteerd uit Griekenland.

Archiefbeeld. Beeld anp

De kijkcijferhit 'Met open armen', gepresenteerd door Natasja Froger heeft de discussie rond adoptie flink opgeschud.

Het is echt tijd om het instituut van interlandelijke adoptie eens grondig onder de loep te nemen en serieus te gaan denken over alternatieven, zoals duurzame pleegouderzorg in het land zelf.

Buitenlandse adoptie is een fenomeen dat zichzelf in stand houdt en dat moet verdwijnen om nog meer leed bij ouders en kinderen te voorkomen. Leed is er bij de ouders van de kinderen die ter adoptie zijn afgestaan. Het verdriet je kind af te moeten staan is al onbeschrijfelijk. Extra schrijnend wordt het als dat, zoals in een deel van de gevallen, niet vrijwillig is gebeurd.

Ook voor de adoptieouders is het een moeizaam proces, zoals de Vlaamse schrijver Benno Barnard haarfijn uitlegt. Hij haalde zich in februari van dit jaar de woede van velen op zijn hals met de publicatie van zijn stuk: 'Adoptie doe het niet'.

Nest
Barnard, zelf vader van een uit India geadopteerde dochter, ageert fel tegen adoptie. Zijn betoog is het sterkst als hij ons aanspreekt op ons meest primaire zintuig: de geur. Hij zegt hierover: 'Belangrijk is dat ze bij ons in bed kroop, samen met haar broertje, en dat wij dat allebei onprettig vonden. De reden bevond zich op het peil van ons primitiefste zintuig, ons reukvermogen. Dit kind rook beslist anders; het rook niet naar ons nest.'

Daar raakt hij de kern van adoptie: het rook niet naar ons nest. Barnard is hier de adoptievader, maar de adoptiedochter moet datzelfde gevoel gehad hebben: dit bed ruikt niet naar mijn nest.

De vreemde ouders die een kind ophalen uit een ver land hebben zich ongetwijfeld allemaal goed voorbereid en willen hun kind een mooie en liefdevolle toekomst geven. Het kind komt echter in een nest waarvan hij of zij de geur niet kent en zal zich dus per definitie onveilig voelen en bang zijn om eruit gekieperd te worden. Dat is namelijk al een keer gebeurd.

Barnard vraagt zich af: 'Hoe lang heeft de cultuur nodig om de biologie in te halen? Oftewel: Hoe lang moet je met een kind samenleven om een oudergevoel te kweken?' Die vraag moet ook omgedraaid worden: hoe lang moet een kind met de ouders samenleven om de angst kwijt te raken niet uit het nest gekieperd te worden?

Boerenkool
Het nest is niet alleen het huis met de ouders. Het nest is het eten, de gewoontes, de taal, het weer en verder alles uit onze leefomgeving. Curry en boerenkool ruiken niet hetzelfde, zanderige wegen en asfalt niet en kruidenthee een koffie niet, de gevoelstemperatuur is vaak een graad of vijftien lager en de zon lijkt een totaal andere te zijn. Gevoelsmatig klopt er helemaal niets.

In Zweden heeft Tobias Hübinette, geboren in Korea, getogen in het land van Volvo en Ikea, de belangenorganisatie Transracial Abductees (transraciale ontvoerden) opgericht. Hij wil zich niet langer vereenzelvigen met het adoptiebegrip, dat is allemaal veel te lief en onschuldig verwoord.

Hij is ontvoerd. Hij omschrijft zichzelf en zijn lotgenoten als 'boze, woedende, ondankbare, transraciale ontvoerde klootzakjes uit de hel'.
Woede drijft deze groep geadopteerden en dat is misschien een betere raadgever dan angst, maar niet erg genuanceerd. Adoptie in het belang van het kind? Helemaal niet waar, roepen deze geadopteerden.

Ik vrees dat er de komende seizoenen een hele serie 'eind goed, al goed'-adoptiesprookjes' zullen worden uitgezonden. Terwijl het nu echt tijd is om een genuanceerd beeld te geven van de toestand rond adoptie die zeker niet zo rooskleurig is als de programmamakers ons willen doen geloven. Niet vanuit het kind gezien en niet vanuit zowel de biologische als de adoptieouders gezien.


Wil je reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden