Opinie

‘Brandveiligheid kun je niet aan de markt overlaten’

Nederland loopt achter op het gebied van kennis over brandveiligheid, betoogt Johan Koudijs in dit opiniestuk. Hij pleit voor een nieuw nationaal kenniscentrum.

Brandweerlieden tijdens een protest op het Museum­plein. De kennis van de brandweer wordt vaak onvoldoende benut. Beeld ANP

In een artikel op 13 augustus jl. in deze krant spreekt Vanessa Koomen, manager risicobeheersing van brandweer Amsterdam-Amstelland, de wens uit eerder aan tafel te willen zitten met de ontwikkelaars van hoogbouw.

Ze valt Esther Lieben, portefeuillehouder incidentbestrijding van Brandweer ­Nederland bij, die in het AD van 2 augustus jongstleden in krassere bewoordingen stelde dat hoogbouw niet brandveilig is, mede doordat we niet goed anticiperen op nieuwe ontwikkelingen.

Hetzelfde geldt voor de energietransitie. Hoewel de brandweer zegt 140 jaar ervaring in te kunnen brengen, wordt in hetzelfde artikel ­duidelijk dat voor de bestrijding van brand in elektrische auto’s nog niet alle antwoorden voorhanden zijn.

Wat deze brandweervrouwen eigenlijk vaststellen, is dat we in Nederland een structureel gebrek aan aandacht hebben voor het ontwikkelen van kennis over brandveiligheid. Al meer dan 25 jaar loopt Nederland achter op dit ­gebied. We moeten nu onze kennis uit het ­buitenland halen en het lijkt wel of niemand dat erg vindt.

In juli was ik op Interflam, hét internationale congres over brandveiligheid. De organisator had geen Nederlandse instituten of universiteiten op het programma gezet. Twee advies­bureaus presenteerden kleine experimentele onderzoeken. Dat is tekenend.

De kennisinfrastructuur heeft al sinds het midden van de jaren tachtig last van het markt­denken van de rijksoverheid. Techniek is lastig voor beleidsmakers, dat moet de markt maar oplossen. Veiligheid hoort echter in het publieke domein. Dat kun je niet aan de markt over­laten.

Brandweer doet tenminste iets

De brandweer doet zijn best en voert zonder veel onderzoekservaring grote en kostbare praktijkonderzoeken uit, zoals in Zutphen (2014) en Oudewater (2019). Het resultaat van Zutphen was helaas niet meer dan wat we al uit de literatuur kennen. Met Oudewater moeten we het nog zien.

Maar de brandweer doet tenminste iets. De markt is te versnipperd en voor een groot deel ook niet deskundig genoeg om kennis te ontwikkelen. Onderwijs is nagenoeg niet voor­handen. Het is dus terecht dat deze brandweervrouwen op de trom slaan en aandacht voor brandveiligheid vragen.

Als we nu iets fout doen, dan kan het jaren ­duren voordat we het opmerken, laat staan ­oplossen.

Overigens deel ik als ervaren hoogbouw­adviseur het pessimistische beeld van Lieben over de brandveiligheid van deze gebouwen niet. ­Incidenten als in Dubai of Londen stemmen tot nadenken, maar we moeten uitkijken dat we niet doorschieten, zoals nu met de regelgeving in Schotland gebeurt. We moeten goed over­wegen waar we de veiligheid moeten verhogen, we kunnen onze euro’s immers maar één keer uitgeven. Wel is meer aandacht nodig voor het ­bewaken van de uitvoering tijdens de bouw.

Geld nodig voor samenwerking

Ik ondersteun de brandweer graag met het hoog op de politieke agenda zetten van ­brandveiligheid. Willen we in Europa weer meetellen en – nog veel belangrijker – goed ­ kunnen samenwerken, dan moeten we investeren in kennis.

Er moet in Nederland één (universitair) ­kenniscentrum komen, waarin brandweer, ­wetenschap en markt samenwerken aan onderwijs en onderzoek. Daarvoor is geld nodig. Het wordt tijd dat de politiek dat inziet, want de tijd dringt – en niet alleen omdat de ontwikkelingen ons in hoog tempo inhalen.

Intussen behoort Nederland statistisch tot de veiligste landen ter wereld als het om dodelijke slachtoffers bij brand gaat. Laat dat ook de ­ambitie voor ons kennisniveau zijn. Dan maken we ons niet meer druk over hoogbouw of elektrische auto’s. Daarvoor vinden we ­oplossingen als we de krachten bundelen.

Johan Koudijs, Directeur van DGMR, ­adviesbureau voor bouw, industrie, verkeer, milieu en software. Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden