Column

Bijna elke partij heeft een uitdager bij de verkiezingen

Ruben KoopsBeeld Wesley van Zuthpen

Alsof Cornelis de Gelder, beter bekend als Had-je-me-maar, 96 jaar ­later weer even terug was. Had-je-me-maar was een zwerver die in de jaren 20 bij wijze van stunt lijsttrekker werd gemaakt van de Rapaille Partij. Volgens het Historisch Nieuwsblad was die opgericht om te ageren tegen alles wat naar burgerlijkheid en braafheid riekte. Het waren vroege populisten.

Had-je-me-maar herrees deze week in de persoon van Theo Hiddema, de Amsterdamse advocaat die dit voorjaar uit het niets Tweede Kamerlid werd namens het Forum voor Democratie. Ook het Forum ageert tegen de bestaande gang van zaken, tegen het 'partijkartel' dat de stad in zijn greep zou hebben.

Een verschil tussen de twee is overigens dat Had-je-me-maar zijn drankzucht met alcoholische spiritus op de bankjes van het Rembrandt-plein stilde, terwijl Hiddema zich bij voorkeur laat vollopen op 't Spui.

Hiddema maakte gebruik van zijn recht als burger om te mogen inspreken in de raad, maar eigenlijk was het de aftrap van de verkiezingscampagne. Hij las onze burgemeester en de aanwezige raadsleden parmantig de les over de manier waarop Amsterdam de antiradicalisering organiseert.

Raadslid Johnas van Lammeren van de Partij voor de Dieren kon zich niet ­inhouden en diende hem van ­repliek. Hij vond de woorden van Hiddema populistisch en verweet hem dat de man niet oplossingsgericht bezig was.

Het optreden van Hiddema was een voorproefje, want het Forum wil hier in 2018 meedoen met de raadsverkiezingen en stijgt landelijk hard in de peilingen. En wie zegt dat populisme geen voet aan de grond kan krijgen in Amsterdam, is de geschiedenis vergeten. Leefbaar Amsterdam en de Centrum Democraten hebben hier hun zetels gehad, alleen de PVV sloeg de hoofdstad over.

Vooral de VVD, met nu nog 6 van de 45 zetels, moet vrezen voor het Forum. Maar eigenlijk heeft bijna elke partij in de raad bij de komende verkiezingen een uitdager. GroenLinks kondigde deze week aan dat het Zwarte Piet de stad uit wil jagen, omdat het de hete adem van ­Artikel 1 en Sylvana Simons in de nek voelt.

50Plus werkt aan een Amsterdamse lijst en bedreigt daarmee de SP. De PvdA heeft nu nog 10 zetels, maar mag vrezen voor de komst van Denk, dat zeer veel steun heeft buiten de Ring. D66 zal aan al deze nieuwkomers een beetje verliezen.

De politieke verschillen tussen de huidige partijen in de gemeenteraad stellen niets voor, vergeleken met die van de uitdagers. Want hoe hard PvdA en D66 elkaar nu ook soms in de haren vliegen, wat Van Lammeren zegt klopt, het welvaren van de stad staat daarbij altijd voorop.

Nieuwkomers die identiteitspolitiek bedrijven, willen vooral hun eigen geluid laten horen. Dan ontstaan discussies zoals in Rotterdam, waar partijen elkaar in de haren vliegen over de vraag welke vlag boven het stadhuis halfstok moet hangen. De Israëlische of de Palestijnse?

De kiezer heeft altijd gelijk. Niet in de tijd van Had-je-me-maar, want het gezag sloot de zwerver op vlak voor hij in de ­gemeenteraad gekozen werd, waarna hij afstand deed van zijn zetel.

Zoals GroenLinks nu probeert met Zwarte Piet, zo kunnen de huidige partijen nu nog bij zichzelf te rade gaan. Durven zij radicaler te worden op de onderwerpen waar grote groepen Amsterdammers zich blijkbaar zorgen om maken? Anders doet Hiddema het wel.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl

Beeld Steen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden