Johan Fretz. Beeld Artur Krynicki
Johan Fretz.Beeld Artur Krynicki

Biden breekt met de terughoudendheid en daarmee met zijn oude zelf

PlusJohan Fretz

Over de Verenigde Staten horen we de laatste tijd maar weinig. Behalve dan dat de Amerikanen sneller vaccineren dan Nederlanders die op een uitverkoop afrennen. Maar verder is het stil aan de overkant en dat is ook precies de bedoeling.

Toen in november bekend werd dat Joe Biden Donald Trump had verslagen, barstten er in de straten van New York, Washington en Atlanta spontane volksfeesten los. Iedereen wist echter: de euforie kwam vooral door het verlies van Trump, niet door de winst van Biden.

Maar nu zitten president Bidens eerste honderd dagen erop en blijkt hij, tot verbazing van velen, een zeer effectieve en pro-actieve leider te zijn. Diep in de herfst van zijn leven ontpopt de altijd zo behoudende Democraat zich als een zeer progressieve leider. Meer als een FDR, dan als aanhanger van Bill Clintons beruchte Derde Weg.

Biden loodste een historisch reddingspakket door de Senaat, dat de kinderarmoede zal doen halveren. Hij vecht ondubbelzinnig voor het verhogen van het minimumloon, het invoeren van significante belasting voor de vermogenden, voor betaalbare kinderopvang, betaald zwangerschapsverlof en hij werkt aan de grootste infrastructuurwet in decennia. Onbevreesd luidt hij een nieuw tijdperk van een sterke overheid in.

Zelfs AOC (Alexandria Ocasio-Cortez ), het mateloos populaire linkse powerhouse uit New York, moest toegeven dat Biden haar verwachtingen had overtroffen. Je zou verwachten dat dit betekent dat Biden een grote meerderheid van de Amerikanen van zich heeft vervreemd, maar niets blijkt minder waar.

Bidens grote kracht schuilt erin dat hij moeilijk is aan te vallen. Veel Amerikanen vinden hem simpelweg integer, geloofwaardig, sympathiek, empathisch en redelijk. Tijdens de campagne lukte het al nauwelijks om een deuk in dat aura te slaan. De Republikeinen geven nu in talloze interviews wanhopig toe dat het maar niet lukt een goede aanvalstactiek te vinden.

Team-Biden gebruikt intussen zijn politieke kapitaal om een progressieve koers te realiseren, die onder anderen ondenkbaar zou zijn. Sociaal-democratische ideeën klinken uit Bidens mond voor veel Amerikanen nu eenmaal als common sense, waar ze uit de mond van anderen als te radicaal worden ervaren.

Biden lijkt te beseffen dat alleen fundamentele verandering de voedingsbodem voor trumpisme voorgoed kan wegnemen. Want los van het tribalisme waarop Trumps presidentschap was gestoeld, was zijn winst ook een snoeiharde afrekening met de status quo en de Democratische partij. De Democraten die zich telkens presenteerden als voorvechters van de midden- en arbeidersklasse, maar evengoed nauw verweven waren met het grote geld. Die progressief preekten, maar als het erop aankwam behoudend regeerden en nooit drastische maatregelen namen tegen de extreme ongelijkheid, omdat het heilige geloof in ongebreideld kapitalisme ook bij hen in het dna verankerd lag.

Biden breekt met die terughoudendheid en daarmee met zijn oude zelf. Als hij doorzet, zal hij een onwaarschijnlijke, historische president blijken die Amerika transformeerde. Iets wat Barack Obama, zijn oude baas, nooit is gelukt.

Johan Fretz is schrijver en theatermaker. Hij schrijft op woensdag en zaterdag een column voor Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden