Michiel Couzy.Beeld Artur Krynicki

Besturen gaat in deze crisis niet volgens een handboek

PlusRepubliek Amsterdam

Het gaat in deze column regelmatig over de tegenstellingen tussen het linkse gemeentebestuur van Amsterdam en het centrumrechtse plattelandskabinet. Weet u nog, hoe Mark Rutte Amsterdam verloren verklaarde na de vorming van de coalitie van GroenLinks, D66, PvdA en SP? En zijn schampere opmerking over de witte wijn sippende Amsterdamse elite?

Corona heeft een oneindige impact op de samenleving, maar het virus zorgt ook voor politieke verbroedering. Want kijk eens hoe het kabinet en Amsterdam samen optrekken.

Burgemeester Femke Halsema ontpopt zich als een loyale uitvoerder van het kabinetsbeleid. In het tv-programma Buitenhof verdedigde ze zondag nog de maatregelen van het kabinet die de, her en der bekritiseerde, mogelijkheid bood aan mensen om nog naar buiten te gaan. Daarvan maakten heel veel Nederlanders afgelopen weekend gebruik. Halsema zei dat het een ‘gruwelijke maatregel’ zou zijn om mensen op te sluiten in hun huizen, zeker in Amsterdam, waar de woningen gemiddeld kleiner zijn. Toen publicist Bas Heijne pleitte voor handhaving van het afstands­criterium, zat Halsema hevig nee te knikken. “We baseren ons op de landelijke overheid,” zei ze. “Als die vindt dat we meer maatregelen moeten nemen, dan nemen we die.”

Zoveel steun vanuit de witte wijn sippende grachtengordel had Rutte vast niet verwacht.

Toen de premier een dag later verdergaande maatregelen bekendmaakte, volgde Halsema direct door handhaving van de anderhalve meter afstand aan te kondigen, handhaving die ze een dag eerder nog verafschuwde, omdat ze vertrouwde, net als het kabinet, op de verantwoordelijkheid van de burger. Nu ging ze ‘met tegenzin’ handhaven.

Die toevoeging was wat onhandig, want de burgemeester bedoelde te zeggen dat ze met tegenzin handhavers afstuurt op Amsterdammers die niets anders doen dan over straat lopen. Maar haar criticasters vermoedden dat ze geen zin had het beleid van Rutte uit te voeren, zoals ze ooit geen zin had in de handhaving van het boerkaverbod: daar heb je die eigenwijze Amsterdamse burgemeester weer.

Hoe dan ook, Halsema veranderde van inzicht en dat was niet voor het eerst in deze corona­crisis. Vorige week vond ze een samenscholingsverbod voor jongeren nog onzinnig. “Ik ben niet van plan te zeggen dat er niet gevoetbald mag worden,” zei ze in de gemeenteraad, “maar spring niet op elkaar.” Afgelopen woensdag sloot ze alsnog diverse voetbalveldjes. Op vrijdag 13 maart riep ze Amsterdammers via AT5 nog op de lokale cafés te steunen: ‘drink gewoon een borreltje als je gezond bent in een Amsterdamse kroeg, als je daar zin in hebt’. Twee dagen later gingen ze dicht.

Dat zou je gedraai kunnen noemen, of te afwachtend, te laks en dat gebeurde dan ook volop op Twitter uit de gebruikelijke hoek, waarbij als vanouds de Halsema­haat opborrelde. Maar besturen in deze ongekende crisis gaat niet volgens een handboek. Nu besturen vergt voortdurende aanpassing en flexibiliteit: wat gisteren nog mocht, mag morgen niet meer, omdat de omstandigheden zijn veranderd. En waar andere burgemeesters, zoals Ahmed Aboutaleb in Rotterdam, zich in de media profileerden als stoere leiders, bleef Halsema oog houden voor de impact die de maatregelen hebben op Amsterdammers.

Met deze loyale opstelling houdt Halsema zich aan de belofte die ze uitsprak tijdens de nieuwjaarsreceptie in het Paradiso. Daar zei ze dat Amsterdam een toontje lager moest zingen en minder zelfgenoegzaam moest zijn. In deze crisistijd is het gemeentebestuur, inclusief de burgemeester, inderdaad de bondgenoot van het kabinet, hoe rechts dat ook moge zijn.

Beeld Paul van der Steen

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? m.couzy@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden