Theodor Holman Beeld Artur Krynicki

Beschaving is ook dat je soms zwijgt

Plus Theodor Holman

Een mens ontkomt niet aan vooroordelen.

Toen mijn ouders uit Indië naar Nederland kwamen, wilden ze een Joodse huisarts. Waarom? Mijn vader antwoordde simpel: “Dat zijn de beste.” Eerst gingen we naar de bekende Amsterdamse huisarts Ben Polak, maar om redenen die ik niet meer kan achterhalen, gingen we in de jaren zestig naar dokter Lankhout. 

“Oom Boes,” zo noemden wij kinderen hem. Een aardige, heerlijk bekakte, goede arts met humor. Hij begreep wat mijn ouders in de oorlog hadden meegemaakt.

Zeker als het gaat om zaken van gezondheid mag je je laten leiden door je vooroordelen. Ben je antisemiet, neem dan geen Joodse arts, zou ik zeggen. Ik denk dat mijn ouders zich liever met etterende wonden over straat hadden gesleept dan dat ze een Japanse arts hadden geconsulteerd.

Is dat racisme?

Een grens wordt overschreden wanneer je je etnische voorkeur voor bepaalde artsen in het openbaar uit. Beschaving is onder meer een onderscheid kunnen maken tussen wat je in het openbaar zegt en wat niet; het is tevens soms verzwijgen wat je denkt en vindt. Tegenover iedereen.

Dat een moslim alleen een moslimarts zou willen, snap ik. Maar als een moslim in het publiek uit dat hij nooit door een Joodse arts zou willen worden behandeld, dan discrimineert hij. Voor de zekerheid zeg ik er ook maar bij dat dit ook geldt voor een patiënt van Joodse komaf die luid verkondigt dat hij zich nimmer zou laten behandelen door een Pales­tijnse geneesheer.

We begrijpen beide standpunten, maar je houdt ze achter de tanden.

Hoe slecht vooroordelen en generalisaties ook zijn, je hebt ze om je angsten te bezweren. Je eigen gezondheid is een bron van constante angst. Ik heb vrienden die dagen achter hun computer zitten om vervolgens naar een ver buitenland af te reizen om zich te ­laten behandelen aan hun hart of prostaat.

Ikzelf ben van de school dat vooroordelen alleen geslecht kunnen worden door kennis. Maar wie zijn kennis vermeerdert, krijgt ook nieuwe vooroordelen. Vertrouw ik een IS-arts die zelf heeft onthoofd of daarover advies heeft gegeven? Nee, maar in tegenstelling tot mijn ouders heb ik het volste vertrouwen in een Japanse arts.

De enige graadmeter zou moeten zijn of een arts je geneest of niet.

Vooroordelen ontstaan als je van bepaalde mensen ziek wordt. Daar is niks aan te doen. Mensen blijven een gevaarlijk virus.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden