Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Beschaving is een constante oefening in zelfbeheersing

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Gaat Oekraïne nu ook fouten maken?

Ik hoorde dat de accreditaties van verschillende journalisten - onder wie die van CNN – zijn ingetrokken.

Het zou om de verslaggeving vanuit Cherson gaan. De journalisten hielden zich niet aan de orders van de Oekraïense militairen. Daarmee zouden ze het Oekraïense leger in gevaar hebben gebracht.

Het is begrijpelijk, maar ook ergerlijk. Oekraïne heeft veel aan de journalistiek te danken – en al zouden die verslaggevers ‘fouten’ hebben gemaakt, je hoopt toch dat de Oekraïense legerleiding die journalisten niet meteen het land uitstuurt.

Winnaars maken fouten.

Ik kan niet goed kijken naar films en foto’s van vrouwen die na de Tweede Wereldoorlog werden kaalgeschoren omdat ze voor de vijand gewerkt zouden hebben.

Ik sluit niet uit dat ik vroeger zou hebben meegedaan aan de publieke vernedering, zoals ik ook niet uitsluit dat ik ‘fout’ zou zijn geweest of diep in het verzet zou hebben gezeten. Wie zouden toen, en op welke leeftijd, en in welke buurt, mijn vrienden zijn geweest, de ouderen en ouders tegen wie ik opzag en die voor mij grote persoonlijkheden waren? Een paar honderd meter verderop geboren en je doet mee aan misdaad.

Het leger in Oekraïne heeft terecht een heldenstatus. Maar die status laat wraak vaak voor moraal gaan.

Dat morele besef is eveneens het eerste dat het verliezende leger in de steek laat. Men gaat op rooftocht, vernielt zomaar kostbare bezittingen, alsof de vernedering moet worden gecompenseerd. Er was een filmpje op internet waarop je zag dat Russen dieren stalen uit de dierentuin in Cherson. Ze deden dat zonder enige schaamte.

Het leverde de zoveelste vraag op waarop je eigenlijk geen antwoord weet: waarom wilde een Russische soldaat een kleine wasbeer mee naar huis nemen? Om daar goed voor te zorgen? Voor zijn kinderen? Hoe kijk je naar een mooi schilderij dat je uit een museum hebt gestolen? Ach, hoe kijk ik naar in Indië of Afrika gestolen artefacten? En is je vrouw echt blij met een wasmachine, betaald met vergeefse doden? Je moet voor zoveel geheugenverlies hebben, wat maakt de herkomst van zo’n wasmachine dan uit? Poetin wilde land buitmaken, waarom mogen zij dan niet een wasmachine meenemen?

De regering in Oekraïne – zeker als dat land lid van Europa wil worden – moet, als we dat fout vinden, worden aangesproken op haar gedrag. Zelfs als het in hun ogen niet verkeerd is.

Beschaving is tenslotte een constante oefening in zelfbeheersing.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden