Column Artikel Roze Beeld Artur Krynicki
Column Artikel RozeBeeld Artur Krynicki

Berlijn laat zien dat protesten van bewoners tegen hoge huren helpen

PlusMassih Hutak

Na de Tweede Wereldoorlog spraken politieke leiders in Duitsland hun zorgen uit over een van de grootste bedreigingen van een democratie: het economisch monopolie. Hierop volgde in 1949 het zogeheten Artikel 15 in de Duitse Grondwet: lokale besturen mogen land, grondstoffen en productiemiddelen tot collectief eigendom maken voor socialisatie. Oftewel: economische macht mag niet worden misbruikt tegen de samenleving.

Op 6 april 2019 gingen tienduizenden mensen in Berlijn de straten op om te protesteren tegen de #Mietenwahnsinn, de #huurwaanzin: het verdringen van mensen met lage en middeninkomens uit de stad. Zij deden een beroep op Artikel 15. Volgens deze bewoners misbruiken woningcorporaties hun economische macht en moet hen de grote hoeveelheden vastgoed worden ontnomen.

Private investeerders kopen in Berlijn duizenden woningen op om deze te herontwikkelen tot dure appartementen. Bedrijven als Deutsche Wohnen, Vonovia of Akelius bezitten samen meer dan 200.000 woningen. Zij kunnen deze zodanig exploiteren dat ze alle bestaande methodes voor huurstabilisatie omzeilen.

In Duitsland bestaat er bovendien zoiets als de ‘huurspiegel’, die de huurstijgingen afstemt op basis van de gemiddelde huurprijs die bewoners van een buurt betalen. Als één bedrijf duizenden woningen bezit in die wijk, kan het de huurspiegel onbeperkt opdrijven binnen de mogelijkheden van de wet. Artikel 15 versterkt de onderhandelingspositie van bewoners tegenover corporaties.

De hard gentrificerende wijk Kreuzberg werd sinds de val van de Muur in 1989 een veilige haven voor met name arbeiders, migranten en studenten die er betaalbaar konden wonen. Veel kunstenaars en artiesten trokken in in de verlaten gebouwen, lang zonder problemen. Maar sinds de val van de Muur heeft de stad steeds meer leegstaande huizen verkocht aan private investeerders. En terwijl de huren worden opgedreven, blijven inkomens laag.

Het beroep van bewoners op Artikel 15 wordt door sommigen bestempeld als radicaal, maar het heeft de gemeente wel wakker geschud. Sinds 2017 heeft de stad tienduizenden woningen teruggekocht en sinds 2019 ook de huren voor vijf jaar bevroren. Met een groeiende bevolking van gemiddeld 40.000 mensen per jaar, is er in Berlijn echter meer nodig dan enkel het onteigenen van vastgoedpartijen en het bevriezen van huren. Er moeten tienduizenden nieuwe betaalbare woningen bij komen. Alleen dat zal structurele oplossingen bieden.

Vreedzame, goed georganiseerde, ongezellige bewonersprotesten hebben dus wel degelijk zin. Dat, in combinatie met het Berlijnse bestuursmodel van huizen terugkopen en huren bevriezen, zou als een voorbeeld moeten dienen voor Europese steden die steeds onbetaalbaarder worden voor zowel de praktische als academisch opgeleide arbeidersklasse. Met name ons Amsterdamse linkse college moet hier navolging aan geven. Maar wie durft?

Rapper en schrijver Massih Hutak (28) schrijft columns voor Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden