'Benoeming speciale ambassadeur voor vrouwenrechten is vreemd'

Nederland gaat een speciale ambassadeur voor vrouwenrechten en gendergelijkheid benoemen, tot verbazing van Diederick van den Ende en Karin van der Velde

30 november 2018: minister Sigrid Kaag en Mark Vermeulen, directeur Aidsfonds, zetten hun handtekening in een 4 meter hoog hart om alle Nederlanders te betrekken bij de strijd tegen aids. Beeld ANP - Bart Maat

Nederland profileert zich al ­jaren effectief als voorvechter op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, inclusief hiv/aids. Zo had Nederland tot afgelopen week een speciale ambassadeur voor seksuele en reproductieve gezondheid, Lambert Grijns.

Tot vorige week inderdaad, want deze functie is ­vervangen voor de functie speciale ambassadeur vrouwenrechten en gendergelijkheid, maar hadden we niet al een ambassadeur voor vrouwenrechten?

Nederland heeft speciale ambassadeurs om specifieke onderwerpen op de internationale agenda te krijgen of houden. Ambassadeurs ­geven gewicht aan bepaalde zaken, vanwege hun titel en diplomatieke status.

Gebrek aan focus
In haar antimigratiebeleidsnota voor 2018, ­Investeren in perspectief, legt minister Sigrid Kaag de ­nadruk op vrouwenrechten en haalt ze diezelfde nadruk weg bij seksuele en reproductieve rechten en gezondheid.

De achterliggende redenatie is dat investeren in vrouwenrechten grondoorzaken van armoede aanpakt en in de eerste plaats menselijk leed voorkomt, 'maar ook miljardenuitgaven voor noodhulp, opvang in de regio en wederopbouw. Dat is beter voor de wereld en beter voor Nederland.'

Los van deze neoliberale argumentatie laat ze hierbij links liggen dat juist investeren in reproductieve vrijheid een instrument is voor het voorkomen van armoede en het versterken van vrouwen - en dus hele economieën. Vanuit het trackrecord van Nederland blijkt dan ook dat we een diplomatieke meerwaarde hebben op dit specifieke thema, met veel kennis.

Karin van der Velde, Programmamedewerker en technisch adviseur bij Rutgers, kenniscentrum voor seksualiteit, schreef dit artikel op persoonlijke titel. Beeld -

Dat Kaag zich hier wel degelijk van bewust is, blijkt uit de secties in de beleidsnota over ­onderwijs, verbeterde toegang tot anticonceptie en keuzevrijheid.

Dit laatste strookt met het gedachtegoed van haar partij (D66), maar ook de nalatenschap van Liliane Ploumens She­Decides is hierbij van belang. Of ze het hele plaatje in beeld heeft rondom het belang van seksuele en reproductieve gezondheid, valt te betwijfelen.

Een benoeming van een speciale ambassadeur voor vrouwenrechten en gendergelijkheid is vreemd, vanwege de focus én het gebrek aan focus. Het is wellicht wat liberaal gedacht, maar vrouwenrechten zijn toch zeker mensenrechten?

Verantwoordelijkheid wegnemen
Bahia Tahzib-Lie, de Nederlandse mensenrechtenambassadeur, zou - inherent aan de functie - vrouwenrechten te allen tijde moeten verdedigen. Het signaal dat afgegeven wordt met de benoeming van een speciale vrouwenrechtenambassadeur is dat vrouwenrechten niet inherent onderdeel zijn van mensenrechten, of zelfs dat mensenrechten mannenrechten zijn.

Dit is niet het Nederlandse beleid tot nu toe. Nederland heeft een taskforce voor vrouwenrechten en gendergelijkheid met medewerkers in alle takken van het ministerie van Buitenlandse Zaken, om te zorgen dat alle diplomaten vrouwenrechten en gendergelijkheid meenemen in hun functie, ook bij de afdeling mensenrechten.

Diederick van den Ende Docent en onderzoeker liberal arts & sciences en gender studies aan de Universiteit Utrecht. Beeld -

Een speciale ambassadeur voor vrouwenrechten zou de verantwoordelijkheid van anderen in het opkomen voor vrouwenrechten en gendergelijkheid kunnen wegnemen. Daarnaast zouden de twee ambassadeurs elkaar in de weg kunnen lopen.
Waar gaat een speciale ambassadeur voor vrouwenrechten en gendergelijkheid zich op focussen? Op alles wat het ministerie doet?

In iedere tak van het buitenlandbeleid zijn vrouwenrechten en gendergelijkheid van belang, of het nu gaat om water, economie, duurzaamheid, onderwijs, of seksuele en reproductieve gezondheid. Een van de redenen waarom de ambassadeur op dat laatste gebied erg effectief was, is vanwege de focus op specifieke ­onderwerpen zoals hiv/aids, universele toegang tot anticonceptie en veilige toegang tot abortus, en het bestrijden van geweld tegen vrouwen.

Wat adresseert een speciaal ambassadeur voor vrouwenrechten en gendergelijkheid, is daarentegen de vraag. Alles?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.