Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Autocratieën worden hipper – vrijheid zit in de verdachtenbank

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Bij Nieuwsuur werd een kaartje vertoond van landen die achter Poetin stonden. Onder andere: China, India, maar ook Servië, Hongarije...

Ik wist dat al, maar schrok weer.

Straks is de oorlog afgelopen. Duizenden en duizenden slachtoffers, steden en dorpen zijn weggevaagd, wat denken de regeringen van die landen dan? Wat mooi dat Poetin heeft gewonnen? Hoe staan ze dan tegenover Oekraïne? Vinden ze dat Zelenski geliquideerd moet worden of minstens levenslang moet worden gevangengezet? Ziet een gewone Chinees al die ellende en denkt die: wat fijn dat wij geen democratie zijn, maar een autocratie? Ik blijf me daarover verbazen. Hoewel ik eveneens weet dat de populariteit van de democratie aan het afnemen is. Amerika vindt men een derdewereldland, Europa eigenwijs, verdeeld en arrogant.

Autocratieën worden hipper. Ik moet er niet aan denken. Maar wordt onze eigen overheid ook niet steeds sterker in plaats van minder sterk? Ik weet bijna zeker dat ik minder vrij ben dan in de jaren zeventig, tachtig van de vorige eeuw. Ook de vrijheid van meningsuiting was toen groter.

In die jaren ging ik, als student met communistische sympathieën, naar Rusland op vakantie en ik genas snel. Ik leerde dat vrijheid en gelijkheid niet samen kunnen gaan. Zijn we allemaal gelijk, dan zijn we niet vrij; zijn we allemaal vrij, dan zijn we niet gelijk. Ik koos voor vrijheid – en dat doe ik nog steeds. Maar vrijheid zit nu in de verdachtenbank. Evenals uitzonderlijkheid. Het lijkt wel of er geëist wordt dat we allemaal gelijk zijn. Zelfde krant, zelfde taal, we verdienen ongeveer hetzelfde, we kijken allemaal naar dezelfde rottige televisieprogramma’s. Hoeveel verschillen de politieke partijen die aan het bewind zijn nu werkelijk van elkaar? Hoeveel verschil ik eigenlijk van u, lezers?

En dan te bedenken dat Russen en Oekraïners niet alleen geschiedenis deelden, maar ook voor een deel dezelfde taal, zoals België en Nederland. Stel je voor dat wij Antwerpen zouden hebben vernietigd. Om wat? Terug naar voor 1830?

Poetin wil zoiets! Hij wil zelfs alles met de grond gelijkmaken in een tevergeefse poging de geschiedenis terug te draaien. Broedermoord door een rancuneuze Kaïn die angst heeft voor de vrijheid.

En kijk naar het kaartje van voorstanders van Poetin. Bijna de helft knikt goedkeurend naar wat ik massaslachtingen noem en juicht bij iedere rake Russische bom. Wie weet blijkt over vijftig jaar dat ik vandaag aan de verkeerde kant van de geschiedenis stond.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden