Opinie

Asscher: ‘Sociaaldemocraten hebben de stad verbeterd’

Het De Mirandabad in 1955, vernoemd naar SDAP-wethouder Monne de Miranda. Beeld ANEFO

Precies 125 jaar geleden werd de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP) opgericht. Die partij ging op in de PvdA. Partijleider Lodewijk Asscher blikt terug en vooruit.

Een fietstocht door Amsterdam voelt als een eerbetoon aan de ­betekenis van de sociaaldemocratie. Van de namen die ons dierbaar zijn – het De Mirandabad, de Wibautstraat – tot de steengemaakte dromen van een volmaaktere stad. De Bijlmer, Nieuw-West, het Oostelijk ­Havengebied, IJburg. De lange rij van sociaaldemocratische burgemeesters die de stad en ­de boel bij elkaar wisten te houden. En die de combinatie van kneuterigheid en mondaine wereldstad wisten te vinden.

Duizenden dagloners

Toch is de echte betekenis niet te vinden in de symbolen en in klinkende namen van de generaties politici, maar in het dna van de stad zelf. 125 jaar geleden waren de armoede, de werkloosheid, de ongelijkheid tastbaar in de stad. De Jordaan kon gerust een sloppenwijk worden genoemd. Duizenden dagloners moesten elke dag maar afwachten of er brood op de plank kwam. Ziektes die nu niet meer voorkomen, zorgden voor doffe ellende.

Door consequent te investeren in de stad is enorme vooruitgang geboekt. Samen met liberalen en confessionelen, maar ideologisch onder aanvuring van de sociaaldemocratie.

Schoon water, riolering, bibliotheken en onderwijsinstellingen. Gezondheidszorg en openbaar vervoer. Kunst en cultuur voor iedereen. Fatsoenlijke, betaalbare woningen en goed werk. Ook toen waren er altijd mensen die het te duur vonden. Of niet nodig. Of vonden dat het beter aan de markt kon worden overgelaten. De sociaaldemocratie heeft altijd geloofd dat de vooruitgang mogelijk is. Dat de stad zelf het leven van haar inwoners beter kan maken.

Identiteitspolitiek

Na de nederlaag van de PvdA bij de Kamer­verkiezingen van 2017 was het mode de sociaaldemocratie dood te verklaren. Nog steeds vind je mensen die zeggen dat de emancipatie van de arbeiders voltooid is en de sociaaldemocratie dus klaar. Deze mensen richten zich liever op nationalisme en identiteitspolitiek.

Maar als ik naar de stad van vandaag kijkt, zie ik iets anders: een fatsoenlijke woning is zo schaars geworden dat de woningnood terug is. De superrijken hebben stukken van de stad ingenomen en megabedrijven strijken de winst op die ooit via erfpacht gedeeld werd. Uber en Airbnb zien in de stad een buitenkans, veel inwoners voelen zich minder thuis. Ongelijkheid neemt weer toe, op school, in de gezonde ­levensverwachting. De schone lucht waar ­Sarphati naar streefde, wordt nu door verkeer verpest in plaats van door gebrek aan riolering.

Veel mensen wordt wijsgemaakt dat succes nu eenmaal een keuze is, en dat deze ontwikkelingen bij deze tijd horen. Terwijl juist wij Amsterdammers weten dat andere keuzes mogelijk zijn. Als we durven. Niet de markt, maar de mens. Niet de winst, maar de stad. Als het 125 jaar geleden niet was gebeurd, hadden we de sociaaldemocratie vandaag moeten uitvinden. Voor de toekomst van onze stad en van ons land.

Lodewijk Asscher, partijleider, fractievoorzitter en lijsttrekker van de Partij van de Arbeid (PvdA). Beeld ANP/Robin Utrecht
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden