Derk Sauer. Beeld Artur Krynicki
Derk Sauer.Beeld Artur Krynicki

April was ‘de slechtste maand ooit’ voor persvrijheid en mensenrechten in Rusland

PlusDerk Sauer

‘Eerst haalden ze de activisten, toen haalden ze de journalisten en nu halen ze de advocaten,’ schreef Moscow Times-columnist Andrej Kolesnikov in een verwijzing naar het beroemde gedicht van de Duitse verzetsstrijder Martin Niemöller.

Aanleiding is de arrestatie van Ivan Pavlov – advocaat van onder meer het onafhankelijke mediaplatform Meduza, dat onlangs tot ‘buitenlands agent’ werd verklaard.

Human Rights Watch noemde april ‘de slechtste maand ooit’ voor persvrijheid en mensenrechten in Rusland.

Met een simpele pennenstreek werd de anti-corruptiebeweging van Navalny tot ‘extremistische organisatie’ bestempeld, nam de Doema een nieuw wetsartikel in behandeling waardoor (oud-)leden van Navalny’s organisatie voortaan uitgesloten zijn als kandidaten in verkiezingen en werd een nieuwe strafzaak tegen Navalny geïnitieerd zodat zijn celstraf nog langer kan duren.

Voor mij deed de rechtszaak tegen de 19-jarige studente Olga Misik de deur dicht. Misik werd beroemd toen zij tijdens een demonstratie in kleermakerszit op straat zittend voor een kordon oproeragenten de Russische grondwet voorlas, die voorziet in alle grondrechten die wij in Nederland ook kennen.

Daarna werd ze gearresteerd toen ze met een blanco stuk papier een eenpersoonsprotest op het Rode Plein hield. Deze week stond ze terecht omdat ze een spandoek ophing bij het Gerechtsgebouw om aandacht te vragen voor het lot van de snel groeiende lijst aan politieke gevangenen. Met waterverf schreef ze leuzen op een beveiligingshokje.

Olga hangt nu een gevangenisstraf van twee jaar boven het hoofd voor deze ‘terroristische’ daad. Dat is trouwens nog zes maanden minder dan de 2,5 jaar cel die de Navalny-coördinator Andrej Borovikov uit Archangelsk afgelopen week aan zijn broek kreeg. Hij repostte in 2014 (!) de video Pussy van de Duitse band Rammstein, zogenaamde porno.

“Ik word vaak gevraagd of ik niet bang ben,” zei Olga in haar laatste woord tijdens de rechtszaak, “meestal door mensen uit het buitenland die de ins en outs van ons leven in Rusland niet begrijpen. Ze begrijpen niet het gevoel van hopeloosheid die wij met de moedermelk binnen krijgen. Dat gevoel van hopeloosheid dempt onze angst en infecteert ons met onverschilligheid. Wat voor zin heeft het om bang te zijn als je geen grip hebt op je eigen toekomst. Nee, ik ben nooit bang. Maar ik voel wel wanhoop, hopeloosheid, verwarring, hulpeloosheid, ongerustheid en woede.”

Olga Misik laat zich inspireren door de Duitse tiener en antifascistische activiste Sophie Scholl, die in 1943 door de nazi’s werd geëxecuteerd.

Op 9 mei vieren de Russen de overwinning in de ‘Grote Patriottische Oorlog’ en hun bevrijding van de nazi’s. Twee dagen later wordt de straf tegen Olga Misik uitgesproken.

Derk Sauer is uitgever van The Moscow Times en columnist bij Het Parool. Hij is ook ­oprichter van de Russische krant Vedomosti en oud-uitgever van RBK Gazeta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden