Om de wereld

'Antisemitisme toegenomen door opkomst van de islam'

In de rubriek 'om de wereld in 800 woorden' één kwestie, twee visies: de Amsterdamse blik en een mondiale kijk op de actualiteit. Door Max Pam en Paul Brill. Deze week: antisemitisme.

Schade aan koosjer restaurant HaCarmel aan de Amstelveenseweg, dat de afgelopen tijd meerdere keren werd belaagd. Beeld anp

Pam

Hoewel ik het identiteitsdebat een ramp vind voor de mensheid en men ernaar zou moeten streven geen identiteit te bezitten, wil ik op deze Bevrijdingsdag bij hoge uitzondering iets zeggen over mijn eigen identiteit.

Mijn vader was Joods, maar mijn moeder niet, zodat ik voor de Joodse wet niet Joods ben. Mij heeft dat nooit iets kunnen schelen, maar ik ben eens in een heftige discussie geraakt met de (Joodse) schrijfster Andreas Burnier (1931-2002), die vond dat de zogenaamde 'vaderjoden' ook als Jood moesten worden erkend. Ik zei dat ik zoiets overbodig achtte en toen was de boot aan.

Omdat mijn familie van vaders kant in de oorlog is weggevaagd, ben ik altijd bij het jodendom betrokken gebleven en tot op de dag van vandaag ben ik gespitst op tekenen van antisemitisme.

In Amsterdam heb ik er decennialang niet veel van gemerkt. Wel heb ik in mijn jeugd een tante gehad, die in het kamp had gezeten en die na de oorlog op elke straathoek een antisemiet ontwaarde, maar bij haar vertroebelde het trauma de werkelijkheid.

Door de opkomst van de islam is het antisemitisme duidelijk toegenomen. Laten wij daar helder over zijn. Synagogen en Joodse restaurants moeten tegenwoordig zwaarbeveiligd worden en dat is niet omdat de bruinhemden weer door de Amsterdamse straten marcheren.

Sommige mensen hebben moeite met dit onprettige nieuws. Toen ik Jeroen Wollaars in het Journaal hoorde beweren dat in Duitsland 95 procent van de antisemitische incidenten door extreemrechts wordt veroorzaakt en dat de rest misschien een heel klein beetje islam gerelateerd is, dacht ik meteen: geleuter.

Wollaars' fakenieuws zag ik bevestigd in een stuk van Sietske Bergsma, waarin zij uitlegt dat de Duitse politie de neiging heeft antisemitische incidenten meteen aan extreemrechts toe te schrijven, want dat is niet alleen overzichtelijk en 'vertrouwd', maar ook nog eens politiek correct.

Uitgerekend op 4 mei heb ikzelf eens zo'n incident meegemaakt. De toenmalige burgemeester Job Cohen was zo onverstandig geweest om op het Spui een pro-Palestijnse demonstratie toe te staan, compleet met Israëlische namaaksoldaten die namaak-Palestijnen aan het martelen waren.

Toen ik daar in het voorbijgaan wat van zei, kreeg ik een meute woedende demonstranten achter me aan en moest ik boekhandel Athenaeum binnenvluchten, waar Herm Pol met zijn volle gewicht de deur probeerde te sluiten. Even later werd ik door politie ontzet, die door een andere medewerker was gebeld. Ik bedoel maar: een beetje lawaai op 4 mei moet kunnen.

Max Pam

Brill

Eerst even een misverstand uit de weg ruimen: het grote gevaar van een nucleair bewapend Iran is niet dat er dan binnen de kortste keren een atoombom op Israël zal worden geworpen. De ayatollahs zijn religieuze fanatici, maar ze zijn niet gek of suïcidaal. Een regelrechte nucleaire aanval betekent ook hun eigen einde.

Het gevaar is van een andere orde: dat de leiders in Teheran zich door een nucleair potentieel nog meer gesterkt zullen voelen om een dominante rol in het Midden-Oosten op te eisen.

Een dominante rol die zich in de eerste plaats richt tegen het door Saoedi-Arabië geleide soennitische blok, maar die zeker ook ten doel heeft om Israël, de 'kleine satan' zoals de Joodse staat pleegt te worden betiteld, in het nauw te drijven. Door een mengeling van intimidatie en steun aan geestverwante strijd­groepen die Israël rechtstreeks kunnen raken.

Dat is de strategische context van de - steeds intensievere - Iraanse bemoeienis met de strijd in Syrië, dat voor Teheran fungeert als bruggenhoofd naar de bevriende Hezbollah in Zuid-Libanon met zijn arsenaal van 30.000 tot 40.000 raketten.

Ja, maar Israël is zelf toch ook een kernmacht, hoor ik sommigen tegenwerpen.

Zeker. Het verschil is evenwel dat Israël geen enkele bestaande staat in zijn voortbestaan bedreigt of aanmerkt als vreemde entiteit in de regio. In het Midden-Oosten is en blijft dat een krachtig sentiment als het om Israël gaat.

Zie de stuitende toespraak van de Palestijnse president Abbas deze week, waarin hij de Holocaust toeschreef aan kwalijk Joods gedrag en betoogde dat het Joodse volk eigenlijk geen wortels heeft in het Midden-Oosten.

Ik pleit hiermee niet voor annulering van het nucleaire akkoord met Iran. De geheime documenten die premier Netanyahu deze week onthulde, laten zien dat Teheran consequent heeft gelogen over zijn nucleaire activiteiten en dat er nog steeds plannen voor een atoomwapen klaarliggen.

Maar er is geen tastbaar bewijs van schending van het akkoord uit 2015 en dus geen goede rechtvaardiging voor opzegging ervan. Als president Trump toch die weg inslaat, betekent dat voorlopig alleen maar dat Iran verlost is van permanente ­inspectie.

De lijdzaamheid jegens de Iraanse machinaties die Europa aan de dag legt, is ook niet het juiste antwoord. Veel sterkere druk is geboden om Teheran niet alleen van nucleair maar ook van conventioneel avonturisme te weerhouden. In Parijs lijkt men de noodzaak daarvan in te zien. Maar helaas niet in dat andere Europese centrum: massagesalon Mogherini & Kaag.

Paul Brill

Als president Trump die weg inslaat, betekent dat voorlopig alleen maar dat Iran verlost is van permanente ­inspectie. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden