Roos Schlikker. Beeld Oof Verschuren

Angst is als stroop op een kinderknuist

Plus Roos Schlikker

Het is doodeng. Jahaa, kijk maar eens scherp. Gooi de kraan open, laat water in je glas lopen en houd het tegen het licht van de volle maan. Goed turen. Niet schudden. Een blauwe gloed. Zie je. Wis en waarachtig, een blauwe gloed.

Dat zijn de wormpjes. De wormpjes die zich via ons darmgestel naar binnen vreten. De wormpjes die ons lijf door zwemmen en onze hersencellen aantasten. Niemand weet het. Alleen zij. De slechte mannen die de wormpjes in ons leidingwater stoppen. Net zo lang tot we week en weerloos zijn, ze ons brein zo manipuleren dat we stemmen op hun leider en zij wereldheerschappij krijgen. De slechte mannen.

Raar verhaal? Natuurlijk. Flauwekul ook. Geen hond die dit voor waarheid aanneemt. En toch. Stel dat de waterwormpjessage steeds opduikt. Op Facebook, Twitter, bij een tv-programma waarin zogenaamde deskundigen begeleid door onheilstijdingsmuziek vertellen over het watergevaar. Hoeveel beginnen er dan iets van te geloven?

Een heleboel. Want je hoeft een malle mythe maar lang genoeg te herhalen of mensen vermoeden dat er toch iets in zit. Kijk maar naar de vervangingstheorie, die ervan uitgaat dat de witte bevolking geniepig wordt geremplaceerd door migranten. Puur doordat linkse politici buitenlanders nodig hebben als stemkapitaal en vuige feministen niet voldoende van zins zijn blanke kindjes te baren. O en de Joden hebben het ook gedaan, want die zijn sowieso tegen alles wat te wit is. Kneiterkrankjorum, maar sinds het idee door Franse rechts-extremisten is verspreid, duikt dit soort kletspraat steeds vaker op, onder meer in Nederland waar engnekken het over omvolking hebben. Ook Amerikaan Patrick Crusius die onlangs 22 mensen doodde in El Paso gelooft in deze theorie.

En ik weet dat we ons niet bang mogen laten maken door mannen met een machinegeweer, maar ik vrees de figuren met het slechte verhaal zo. De menselijke bedrading is erop gericht zich te focussen op gevaar, zo zegt ook psycholoog Alison Ledgerwood in haar TedTalk Getting stuck in the negatives. Dat is de reden waarom negatieve boodschappen zo veel beter blijven hangen dan positieve. Het goede zien kost veel meer moeite dan het potentieel slechte.

Maar het kan wel, aldus Ledgerwood. Zolang je de focus op het mooie verhaal blijft houden. Ik vond het altijd nogal soft als mensen riepen dat je tegenover elke vorm van kwaadaardigheid een boodschap van liefde de wereld in moet zenden. Dat doemtheorieën het loodje leggen als we maar blijven vertellen over het waardevolle in het leven. Maar inmiddels denk ik dat dit onze belangrijkste taak is.

Want, nee, ik heb geen angst voor waterwormen en ook niet voor de vervangingstheorie. Maar ik ben wel bang voor bangmakers, voor degenen die hun gif door online aderen spuiten, net zo lang tot kolder werkelijkheid lijkt.

Angst is als stroop die kleeft aan een kinderknuist. Koud water wast het niet weg. Het enige wat helpt, is de plakvingers in je handen nemen en een voor een in lauwwarm sop steken. Met aandacht en liefde. Meer kunnen we niet.

Roos Schlikker (1975) is journalist en schrijfster van boeken en toneelstukken. Elke zaterdag schrijft ze een column voor Het Parool.

Reageren? r.schlikker@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden