Opinie

‘Amsterdam moet in de hele stad bijlessen gaan regelen’

De kansenongelijkheid in het onderwijs neemt door de coronacrisis alleen maar toe, ook in Amsterdam. De gemeente moet daarom in de hele stad bijlessen gaan regelen, stelt raadslid Simion Blom.

Kinderen met leerachterstand hebben het beste onderwijs nodig om iets aan hun positie te doen.Beeld Getty Images

Er is in Amsterdam iets geks aan de hand. Stel: Nora en Sara zitten allebei in groep acht. Nora zit op een school in Zuid en Sara op een school in Zuidoost. De ouders van Nora werken beiden als jurist, de ouders van Sara runnen een kledingzaak. Ze kennen elkaar niet, maar toevallig zijn ze allebei even goed in rekenen en taal. Toch bestaat de kans dat ze verschillende schooladviezen krijgen. Hoe kan dat?

Leerlingen met beroepsgericht opgeleide ouders krijgen de afgelopen tien jaar steeds vaker een vmbo-basis- en/of een vmbo-kaderadvies en worden vaker ondergeadviseerd, blijkt uit cijfers van de gemeente Amsterdam. Zij krijgen dus minder vaak de kans hun capaciteiten en interesses optimaal te benutten. En dat terwijl kinderen van academisch opgeleide ouders vaker een vwo-advies krijgen. Naast de opleiding van de ouders speelt bij het schooladvies ook mee of kinderen uit eenoudergezinnen komen of uit gezinnen met een niet-westerse migratieachtergrond of met een laag inkomen.

We zien ook dat in Zuidoost – gevolgd door Nieuw-West en Noord – de meeste kinderen wonen met kans op een leerachterstand. Je zou zeggen: die kinderen hebben dus het beste onderwijs nodig om iets aan hun oneerlijke startpositie te doen. Maar helaas is ook het lerarentekort onevenredig verdeeld: scholen met meer leerlingen met een niet-westerse migratieachtergrond hebben meer moeite hun vacatures te vullen.

Toegenomen verschil

Deze achterstand is, zoals we weten, door de coronacrisis nog verder vergroot. Voor online onderwijs waren om laptops nodig en een internetaansluiting en die zijn niet in elk huishouden even vanzelfsprekend. De gemeente deelde duizenden laptops uit aan Amsterdamse leerlingen en zorgde voor een internetaansluiting als het nodig was. Vele Amsterdamse vrijwilligers boden aan kinderen te begeleiden. Daarnaast is er flink gewerkt aan een noodplan om het lerarentekort aan te pakken.

Toch constateerden veel leraren dat de verschillen groter waren geworden in de negen weken die hun leerlingen thuis waren geweest. Kinderen met wie het al soepel liep, pakten de draad snel weer op. Kinderen die al moeite hadden met bepaalde vakken, raakten nog verder achterop. Leraren moesten alles op alles zetten om tafels van vermenigvuldiging te oefenen, getallenlijnen te tekenen en met dictees spelling bij te spijkeren.

Maar een leraar kan zichzelf niet in tweeën, vieren of tienen splitsen en niet elk kind de individuele aandacht geven die het nodig heeft om de rest bij te benen. Als een kind eenmaal een achterstand heeft, is het heel moeilijk die weer in te halen. Als je de tafel van zeven niet beheerst, kun je ook niet verder met de tafel van acht. Hoe eerder je begint met bijspijkeren, hoe sneller je de kloof kunt dichten.

Daarom heb ik namens GroenLinks diverse keren aangedrongen op bijles als noodoplossing om de ergste achterstanden in te lopen, en om leraren bij te staan bij deze gigantische klus. Het college neemt onze signalen en die van docenten gelukkig ter harte en breidt een proef met intensieve bijlessen voor kinderen in een aantal buurten in Zuidoost uit. De proef richt zich op leerlingen die extra begeleiding nodig hebben om de stap naar een hoger schoolniveau te kunnen maken. De eerste resultaten laten zien dat kinderen met een jaar lang 45 minuten bijles per dag, onder schooltijd, drie tot vier jaar leerachterstand kunnen inhalen.

Kloof moet dicht

Om ongelijkheid in het onderwijs structureel tegen te gaan zijn structurele veranderingen nodig, zoals een oplossing voor het lerarentekort, in het bijzonder in kwetsbare wijken, en toegang tot online onderwijs voor elke leerling. Maar ook dat een kind kan opgroeien in een huis zonder finan­ciële zorgen, met groen om te bewegen en een plek om te studeren.

Om nú een slag te staan, moet de gemeente geld beschikbaar stellen voor bijlessen, om op die manier de coronakloof te dichten. In Zuidoost, maar ook in de andere wijken van de stad waar de meest kwetsbare kinderen wonen, zodat Nora en Sara straks allebei het advies krijgen dat het beste uit hen naar boven haalt.

Simion Blom, gemeenteraadslid voor GroenLinks en woordvoerder voor school en basisonderwijs. Beeld Tammy van Nerum
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden