Patrick Meershoek. Beeld Artur Krynicki
Patrick Meershoek.Beeld Artur Krynicki

Amsterdam, een harige vriend met hoektanden

PlusPatrick Meershoek

Geen brandende fakkels in Amstelveen, geen stille tocht door Landsmeer en ook geen burgemeester Marianne Schuurmans die, in guerrilla­kleding, een juichende menigte op het Raadhuisplein verzekert dat Haarlemmermeer zich nooit gewonnen zal geven: het bericht dat de gemeenten in de regio de samenwerking willen versterken onder aanvoering van Amsterdam deed geen zuchtje wind opsteken, laat staan een storm van protest.

Dat was een kwart eeuw geleden anders. Toen lag er op een plan op tafel om Amsterdam te doen opgaan in een stadsprovincie. Schrijver Geert Mak stak het lont aan met een woedend stuk in de krant, en de explosie volgde een jaar later toen bij een referendum in de hoofdstad met Albanese cijfers gehakt werd gemaakt van de voorgestelde vernieuwing. Er was daarna geen bestuurder die het woord stadsprovincie nog in de mond durfde te nemen.

Toegegeven: het was een andere situatie. Tijdens de onderhandelingen over de nieuwe structuur was toen afgesproken dat Amsterdam zou worden opgedeeld in een tiental kleine gemeenten om de vrees weg te nemen bij de wantrouwige buren dat de hoofdstad de nieuwe bedoening volledig naar zijn hand zou zetten. Het was met name die opheffing van Amsterdam die, samen met een uitgekiende nee-campagne, de hele stad in de gordijnen joeg.

Na het referendum kwamen de regioburgemeesters bij elkaar om de rampzalige gang van zaken te evalueren. De uitkomst was klip en klaar: dit moeten we nooit meer doen. Er volgde nog een reeks besprekingen met als resultaat het gedeelde besef dat samenwerking nog steeds van belang was, maar dat voor grootscheepse veranderingen het draagvlak ontbrak. Bescheidenheid werd het motto: geen concert van Rammstein meer met een hoop kabaal en spektakel, maar ingetogen koorzang van bestuurders en ambtenaren in het buurthuis.

Die aanpak heeft twintig jaar gewerkt, in die zin dat de gemeenten de krachten hebben gebundeld zonder dat het veel aandacht trok. Maar nu is er toch behoefte aan meer. Meer samenwerking, meer zichtbaarheid en een leidende rol voor Amsterdam, dat met de burgemeester de voorzitter levert van een nieuw te vormen bestuur. Femke Halsema heeft meteen verzekerd het belang van alle gemeenten, groot of klein, te behartigen. Een voor allen, allen voor een.

Het zal interessant zijn om te zien hoe dat in de praktijk uitpakt. In de vorige eeuw was Amsterdam nog de grote boze wolf en waren de buurgemeenten de geitjes. Dat is beslist veranderd. De wolf heeft zich publiekelijk bekeerd tot het vegetarisme en de geiten beschouwen hem tegenwoordig als een vriend. Een harige vriend met hoektanden, maar evengoed een vriend. Het kan zijn dat het daarom nu zo stil blijft in de regio. Het kan natuurlijk ook dat ergens een geit nog schrijft aan een bokkige brief die alsnog alles in vuur en vlam zet.

Patrick Meershoek is verslaggever van Het Parool en schrijft elke woensdag een column. Lees alle columns hier terug.

Reageren? patrick@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden