Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Als cynisme een gewas was, groeide het als onkruid

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

De vrede zit vast.

Men wil dat de oorlog eindigt, maar dat lukt niet. Iemand zou dan een offer moeten brengen, maar een offer betekent verlies. Niemand wil verliezen. Niemand wil genoegen nemen met minder waar de ander door agressie meer krijgt. Men wil elkaar kortom tot een offer dwingen. Is een gedwongen offer wel een offer?

De taal wordt hier smoezelig. Men wil vrede om doden te voorkomen, maar daarvoor moeten er vele doden vallen. Zo komt er roest op de vrede. En wie is die ‘men’ precies? In Rusland beweert men dat de oorlog nog steeds de steun heeft van een meerderheid. In Oekraïne is de wil tot vechten eveneens manifest aanwezig. Men gebruikt het woord ‘motivatie.’ Omdat men een motief heeft ten oorlog te gaan en dus te sterven.

“De dood is een grote verbloemer,” schreef Shakespeare. (‘O, death’s a great disguiser.’)

Wat ‘verbloemt’ het, wat ‘verhult’ of ‘verbergt’ het?

Het lijden, het leed van de levenden.

Rusland zou al meer dan honderdduizend doden hebben begraven, Oekraïne ook. Commentatoren spreken over een ‘gehaktmolen’. Welbewust stuurt men mensen de dood in. Of mensen? Jongeren. Een grootvader wil liever zelf ten oorlog gaan dan dat hij zijn kleinzoon moet uitzwaaien die naar het front gaat. Maar ja, grootvaders snappen ook wel dat je aan een seniorenleger niets hebt; ze zouden zonder scrupules de eigen generaals neerschieten omdat ze weten dat oorlog geen zin heeft.

Zo krijgen we straks een overvloed aan maden met kruit in hun kleine worstenlijfjes die zich tegoed hebben gedaan aan jonge lijven.

Ach ja, de wereld is al in zijn geheel ‘een schuldig landschap’. En waar hij niet schuldig is, kan niets meer worden verbouwd. Hoewel, als cynisme een gewas was, groeide het als onkruid.

Zeker in mijn tuin, en ik zou ervan genieten.

De vrede wordt gekneveld door verongelijktheid. Het gaat een ‘frozen conflict worden,’ wordt beweerd. Men graaft namelijk enorme loopgraven. Symbool van de vooruitgang sinds de Eerste Wereldoorlog die dus niet heeft plaatsgevonden. Men ‘verbloemt’ zich in graven waar je doorheen kunt lopen, bedoeld om je te beschermen en de ander te doden die ook al een graf voor zichzelf gegraven heeft.

Ik spreek geregeld met de oude pacifist in mij.

“Die oorlog kan nog niet stoppen,” zeg ik.

“Hij moet stoppen,” zegt de oude pacifist.

Het is winter. In mijn tuin staan de cynismen in volle bloei.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden