Column

Alex Brenninkmeijer heeft zichzelf overschreeuwd

Ruben Koops Beeld Wesley van Zuthpen

De politieke cultuur in de Stopera kan alleen doorbroken worden als anderen worden toegelaten tot dit exclusieve ­genootschap. Deze zin is geen poging van Thierry Baudet om het vermeende 'partijkartel' te omschrijven, maar komt van oud-ombudsman Alex Brenninkmeijer.

Die probeerde woensdag vlak voor de raads­vergadering met deze scherpe premisse de stemming over de toekomst van de stadsdelen te beïnvloeden.

Zijn bemoeienis met het onderwerp heeft een geschiedenis. Amsterdam kent de traditie om zowat elke verkiezingscyclus ­ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het stadsdeelstelsel. Brenninkmeijer werd in 2016 ­gevraagd om een evaluatie te schrijven over het bestaande 'bestuurlijk stelsel', zodat het per 2018 weer veranderd kan worden.

De voormalige kuitenbijter van het kabinet draaide daar zijn hand niet voor om en veegde de vloer aan met hoe het systeem van bestuurscommissies nu functioneert.

Gemeenteraad en bestuurscommissies verwijzen Amsterdammers naar elkaar door, wat door Brenninkmeijer 'politiek gedoe' werd genoemd. Minder politiek en meer directe democratie is wat hem betreft de oplossing.

Verantwoordelijk wethouder Abdeluheb Choho (D66) was het in het stadhuis nog het meest met hem eens. Hij wilde daarom per 2018 dat niet politieke partijen, maar individuele burgers zich onder eigen naam konden inschrijven voor deelname aan de nieuwe 'stadsdeelcommissies', die overigens wel zouden zijn ontdaan van alle feitelijke macht en budget die er in de huidige vorm nog is.

Maar dat ging de coalitiepartijen te ver. D66, VVD en SP corrigeerden Choho en dwongen af dat partijen vanaf 2018 met hun kieslijsten gewoon mee mogen doen in de stadsdelen. Deskundigen die waarschuwden dat kleine lokale partijen hierdoor de facto zullen verdwijnen, ­werden genegeerd.

En waar een gewone consultant zich koest zou houden na het uitbrengen van een advies, kan Brenninkmeijer dat gewoonweg niet. Hij noemt het verbouwde plan in een woedende brief een 'liefdeloos compromis' dat eigenlijk niemand wil. Daar heeft hij gelijk in.

Zijn verontwaardiging over de gang van zaken rond de stadsdeelcommissies mag dan onderbouwd zijn, dat geldt veel minder voor zijn stelling dat de Stopera een gesloten politiek genootschap is. Een besloten genootschap zou natuurlijk nooit advies inwinnen bij Brenninkmeijer, maar had gekozen voor een brave anonieme hoogleraar bestuursrecht.

Hier spreekt de inborst van Brenninkmeijer, die in zijn jaren als ombudsman natuurlijk vooral de nare onverzettelijke kanten van de overheid heeft gezien. Zijn remedie? Hard uithalen. Maar de politieke cultuur waar Brenninkmeijer zich boos om maakt, beheerst vooral de raad en niet het hele stadhuis. Choho heeft toch echt geprobeerd om directe burgerdemocratie te introduceren.

Door keihard naar ze uit te halen, kruipen de coalitiepartijen alleen maar verder in hun schulp. Als Brenninkmeijer zijn oproep iets eerder en iets subtieler had ­gedaan, waren er binnen D66 misschien nog mensen van standpunt veranderd. Nu heeft hij zichzelf overschreeuwd.

Als lapmiddel willen de coalitiepartijen na de verkiezingen een speciale raadscommissie in het leven roepen die zich exclusief buigt over stadsdeelzaken. Een soort hof dus, waar gedupeerde burgers die bij de stadsdeelcommissie geen gehoor krijgen, in hoger beroep kunnen gaan.

In 2018 zijn er raadsverkiezingen, waarna links de kans krijgt om weer in het stadsbestuur te komen. Naar de beste Amsterdamse traditie heeft het dan weer vier jaar de tijd om wel naar Brenninkmeijer te luisteren en een verbeterd stelsel te bedenken voor 2022.

Politiek verslaggevers Michiel Couzy en Ruben Koops belichten beurtelings op zaterdag in 'Republiek Amsterdam' een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl

Beeld Steen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden