Al vrij vroeg ontdekten mijn ouders dat er met mij iets aan de hand was

PlusTheodor Holman

“Een wit persoon kan niet voelen wat een zwart persoon voelt en andersom,” zei advocate Natacha Harlequin gisteren bij Veronica Inside.

Dat ben ik met haar eens.

Zij riep vervolgens op elkaar tegemoet te treden met empathie.

Mooi, maar kan ik niet.

Mijn inlevingsvermogen is slecht. In feite begrijp ik niemand. Zwart, wit, bruin, eigen volk, vrouw, vriend, kind. Ik kan geen gedachten lezen en ik kan menselijke wezens nauwelijks interpreteren.

Dat wil ik ook niet. Eén van de redenen waarom ik lang interviews maakte, is om erachter te komen wat mensen beweegt.

Ik kon het niet raden.

Ook in de huiselijke sfeer stel ik vragen. Hoe voel je je? Heb ik iets verkeerds gedaan? Kun je zeggen wat? Heb ik verkeerd gereageerd op X? Wat bedoelde ze dan? Hoe kon ik dat weten? Hoezo heb ik haar gekwetst? En zo nog honderd vragen.

Al vrij vroeg ontdekten mijn ouders dat er met mij iets aan de hand was. Ik zal u mijn rondgang langs kinderpsychologen, artsen et cetera besparen. “Hij probeert zijn introverte angsten met extravert gedrag te compenseren,” zei een Haagse jeugdpsychiater in een van de laatste conclusies over mij.

Toch kan ik me sociaal redelijk redden en het materiaal hiervoor werd mij aangereikt door mijn ouders. Mij werd namelijk geleerd extreem beleefd te zijn als ik me ergens ongemakkelijk voelde.

Spreken met twee woorden, hand geven, dames voor laten gaan, op je beurt wachten, ach, u kent het wel. Het zijn rituelen, zinloze handelingen in feite, waardoor het niet zo veel uitmaakt wat je over de ander denkt en wat die denkt over jou.

Ben ik een racist? Wanneer ben je dat precies? Ik vermoed dat ik het niet ben. Maar als ik het zou zijn, dan moet men dat maar aantonen. Ik hoop zo beleefd mogelijk tegenover iedereen te zijn.

Dat gaat weleens behoorlijk mis en dan ben ik weer de ouderwetse hork. Het zijn de momenten waarop ik besef dat ik geen empathie bezit.

Goede manieren voorkomen veel schade, want het zijn de ongeschreven wetten om elkaar te ontzien, om de ander comfortabel te laten zijn. Ik heb ze altijd gebruikt om mijn eigen geestelijke onevenwichtigheid te beteugelen.

Welgemanierdheid is overigens een probaat middel, mocht je racistische gevoelens bezitten of daardoor gekwetst worden.

“Wanneer kom je dan in opstand?”

“Bij onrecht dat niet meer te vermijden is.”

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

 
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden