Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Al dat streven naar excellentie staat in de weg van precies goed

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

Is het tegenwoordig eigenlijk leuk om student te zijn? De charme van een studentenleven met veel uitgaan, avontuur en feesten is allang vervangen door harde zakelijkheid in het onderwijs met bindende studieadviezen, voortgangstoetsen en karige studiebeurzen. Maar de echte terreur komt wellicht vooral uit het streven om alleen excellent nog goed genoeg te vinden.

Gewoonweg een studie met plezier doorlopen en simpel afstuderen door voldoendes te halen voor tentamens is voor velen niet meer toereikend. Iedereen moet tegenwoordig excellent zijn. Geen enkele student ontkomt aan de excelleerdrift, nodig om in aanmerking te komen voor een mooier diploma, droombaan, of fonkelende vervolg­opleiding.

Eén bachelor is niet voldoende, het moeten er minstens twee zijn en beslist een master daarna, al boeit het je niks. Om een beetje mee te tellen moet je ook nog eminentiecolleges en honourstrajecten volgen en meedoen aan Champions Leagueprogramma’s of topklassen.

Een zesje voor je examen is niet meer genoeg om een avond vrolijk naar het café te gaan met vrienden. Welnee, die tijd is nuttiger te besteden aan een aanvullende masterclass waar je eigenlijk niks aan vindt maar wat wel een prominente vermelding in je curriculum vitae oplevert.

Er is natuurlijk niks op tegen als universiteiten en hogescholen additionele programma’s aanbieden aan studenten die extra geïnteresseerd zijn. Zijn de studenten daarmee excellent? Het zijn gewoon leergierige en gemotiveerde studenten, niks mis mee.

Daarnaast zijn er talloze studenten die naast de studie andere nuttige dingen doen, zoals sporten op hoog niveau, een bedrijfje oprichten of vrijwilligerswerk met ouderen of kinderen met leerachterstand. Wellicht draagt dat minstens zo sterk bij aan hun ontwikkeling tot breed georiënteerde en maatschappelijk stevig gewortelde personen.

Tamelijk voortreffelijk, toch? Maar helaas mogen deze studenten niet in aanmerking komen voor het label ‘excellentie’ dat aan diploma’s wordt verbonden en waarmee deuren worden geopend naar buitenlandse studiebeurzen en aantrekkelijke vervolgopleidingen.

Eerder stelden VU-rector Jeroen Geurts en filosoof Harm van der Gaag in hun mooie boekje Het zingende paard de vraag of een paard excellent is als hij harder loopt dan andere paarden, dan wel als hij naast hard lopen ook kan zingen. Zij komen uit op een pleidooi voor prima paarden die gewoon opgeleid zijn om heel hard te kunnen rennen, waarbij er soms een excellent paard is dat viool kan spelen of een salto kan maken. Maar daar hebben we geen topklas of honoursprogramma voor nodig.

Het telkens steeds maar weer beter willen doen, blokkeert soms het beste resultaat. Streven naar excellentie is uitstekend maar moet ‘precies goed’ niet in de weg staan. Het zou onze studenten ook wat ruimte geven iets meer ontspannen om te gaan met een ongemakkelijke prestatiecultuur. Doe maar gewoon heel goed, dan ben je excellent genoeg.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden