Paul Vugts. Beeld Artur Krynicki
Paul Vugts.Beeld Artur Krynicki

Afgeschermde getuigen: áltijd gedoe

PlusPaul Vugts

De kroongetuige in liquidatiezaak Eris trad voor het eerst aan voor een openbaar verhoor in ‘de bunker’ in Osdorp en dus gingen weer twee uur (!) heen met bakkeleien over de omstandigheden waaronder hij zou worden bevraagd.

Zoals exact hetzelfde debat in gevoelige zaken al-tijd uren schijnt te moeten kosten.

Hoe vaak maakte ik deze rituele dans mee, vroeg ik me af. Veel vaker dan de tien gelegenheden die ik onmiddellijk kon terughalen. (Je moet wat, tegen de verveling.)

De getuige zat uiteraard in de van de verdachten afgeschermde cabine, onherkenbaar gegrimeerd en wel, maar zoals altijd eisten de advocaten dat ze zijn gezicht mochten zien tijdens het ondervragen.

Ze hebben gelijk.

Eventuele zenuwtrekjes, diep peinzen, een cynische grimas, spieken: ook non-verbale communicatie en gedrag kunnen veel zeggen.

Dus willen de advocaten voorin de zaal hun vragen stellen, om de getuige net als de rechters en aanklagers te kunnen aankijken. Het verzoek wordt meestal toegewezen, ook nu, maar pas na uren gedoe. Waar blijft de eenvoudige richtlijn?

Deze keer was er een noviteit. Op beeldschermen achterin de zaal werd de kroongetuige óók getoond, zodat iederéén hem kon zien – behalve wij van de media achter het kogelwerende glas. Dat leidde ertoe dat de verdachten naar ons toegedraaid zaten, en we ze in het gezicht zagen en niet op de rug, zoals gebruikelijk.

Een aardige bijkomstigheid.

In het afschermen van getuigen maakte ik aandoenlijke improvisaties mee.

‘Bedreigde getuigen’ in grote liquidatiezaken werden niet alleen geschminkt, maar ook met een pruik en soms een plakbaard of hoornen bril vermomd. De te verhoren leider van het Team Getuigenbescherming kreeg dezelfde pruik op als een criminele getuige eerder. Zou die in de was zijn geweest?

Toen ex-advocaat en vriend Bram Zeegers van de vermoorde vastgoedbaron Willem Endstra in 2007 getuigde in de afpersingszaak tegen Willem Holleeder, was er in de bunker nog geen getuigencabine. Parketwachten schuifelden bij zijn binnenkomst met een kamerscherm achter hem aan, zodat wij geen glimp zouden opvangen – wat wel gebeurde.

Die ijdele Zeegers liet een foto van hemzelf en Willem Endstra aan het scherm plakken, zodat wij toch een beeld hadden. Dagen na zijn getuigenis stierf hij in bad aan een overdosis drugs, maar dat terzijde.

De liquidatiezaak tegen onderwereldkopstuk Mink Kok spande de kroon. Daar betrad de ene na de andere vreemde snoeshaan een hok midden in de zaal – onbedoeld symbool voor de sleutelpositie van getuigen in die zaak. Met de wonderlijkste verhalen en olijke vermommingen. Wat moest de officier van justitie die deze figuren in kennelijke bewijsnood had aangedragen zich opgelaten voelen …

Kok werd vrijgesproken en ik begreep dat. Als theater was het vermakelijk.

Paul Vugts schrijft elke vrijdag over zijn werk als misdaadverslaggever.

Reageren? paul@parool.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden