Opinie

‘Aangiftes tegen partnergeweld blijven uit door schaamte en angst’

Beeld Getty Images

Partnergeweld komt nog steeds veel voor. Vrouwen moeten zich hier niet voor schamen, maar erover praten, schrijft documentairemaker Tessel ten Zweege.

Op die avond in februari 2018 vreesde ik voor mijn leven. De jongen die ik liefhad en die bij me was ingetrokken mishandelde me, en ik was met stomheid geslagen.

De hele avond zat ik uit te hijgen van de ruzie, en ik begon aan een urenlange internetqueeste, op zoek naar hoe ik verder moest. Ik vond feiten en cijfers die me alleen maar wanhopiger maakten. Mijn laptop ging weer dicht, ik probeerde te slapen en ik besloot om geen aangifte te doen.

Humeyra

Femicide, de verzamelnaam voor moord op vrouwen vanwege hun vrouw-zijn, komt nog steeds veel voor in Nederland en in de meeste gevallen zijn daders (ex-)partners. Zoeken naar ‘partnergeweld’ op Google levert een lange lijst vrouwen die door hun partner zijn vermoord. In 2018 werden in Nederland 43 vrouwen vermoord, van wie driekwart door een partner of ex, meestal in hun eigen woning.

In juli 2019, een jaar na mijn gewelddadige rela­tie, kwam Lisa uit Vlaardingen om. Ze was 25 toen ze werd neergestoken door haar ex-vriend in haar flat, na een lange en luide ruzie. Voor haar buren was het conflict niets nieuws, ze appten elkaar nog ‘daar gaan we weer’ toen het geschreeuw begon.

In Rotterdam werd Humeyra, een meisje van 16, mishandeld door haar ex-vriend. Zij en haar familie deden vier keer aangifte en hadden regelmatig contact met de politie. Humeyra heeft zich aan elk stukje houvast van de Nederlandse rechtsstaat vastgeklampt, zonder het te overleven: ze is in december 2018 op school door haar bedreiger doodgeschoten. Over de dood van Humeyra wordt, terecht, veel geschreven.

Voordeur op slot

Vorige maand kwam partnergeweld opnieuw in het nieuws, dit keer speelde het verhaal zich af in België. Een vrouw in Ledegem was geslagen in haar gezicht en de dader, haar echt­genoot, werd veroordeeld tot 8 maanden gevangenisstraf, een schampere 400 euro boete en 1300 euro schadevergoeding.

Die avond in februari 2018 kwam ik veel van dit soort verhalen tegen. Ik was op zoek naar hoop en troost, maar vond alleen maar ellende. Ik controleerde nog eens of mijn voordeur op slot zat en keek in de gang van mijn appartementencomplex. Door de dunne muren heen hoorde ik pompende housemuziek van mijn buurman. Had hij ons horen ruziemaken? Als mijn ex me bijna van het leven had beroofd, had de buurman dan ingegrepen?

Het duurde een aantal maanden voordat ik mijn ex, met alles wat ik in me had, de deur uitzette. En het duurde uiteindelijk jaren voordat ik over het geweld praatte met mijn omgeving. Vaak werd me gevraagd waarom ik nooit aangifte heb gedaan.

Ik schaamde me dood en wilde er liever niet meer aan denken. Waarom zou ik aangifte doen? Een boete van een paar honderd euro zou mijn ex niets doen. Hij had al eerder aanvaringen met de politie gehad en ik denk niet dat hij zich iets van een contactverbod zou aantrekken. Nadat hij het huis was, verhuisde ik zo snel als ik kon en probeerde het te vergeten.

Aangifte

Ik denk aan alle vrouwen die op dit moment kampen met een gewelddadige partner en die hun laatste greintje hoop op hulp van de politie hebben laten varen. Ik weet dat menig mishandelende partner zich niets aantrekt van de wet, en dat veel slachtoffers er weinig vertrouwen in hebben dat de politie geen steken zal laten vallen.

Aangifte doen is natuurlijk belangrijk, maar de eerstvolgende keer dat u zich hardop afvraagt waarom een mishandelde vrouw geen aangifte heeft gedaan, bedenk dan dat deze nieuwsartikelen niet aan haar voorbij gaan. Ze weet dat wanneer ze besluit om aangifte te doen, dit haar mishandelaar nog meer op de kast zal jagen en dat maar 20 tot 25 procent van de aangiftes leidt tot een aanhouding.

Al deze informatie is ontzettend ontmoedigend, maar gelukkig heb ik na twee jaar in­gezien dat het delen van mijn verhaal waardevol is. Ook al is jouw mishandelaar misschien al lang uit zicht verdwenen, veel slachtoffers wachten op een teken van leven van vrouwen die ooit in dezelfde situatie hebben gezeten. Om te zien dat het beter wordt, en dat de dader moet boeten.

Op 7 maart is Ten Zweeges documentaire Dat Zou Jij Nooit Toelaten te zien tijdens de Bad Feminist Talks in de Melkweg (uitverkocht).

Tessel ten Zweege, schrijver, documentaire­maker en oprichter van ­feministisch collectief ­Pisswife.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden