Buitenland Bewaar

Schrift Enigma-kraker Turing weg voor bijna een miljoen

Het notitieboekje van Turing.
Het notitieboekje van Turing. © AFP

Een schrift met aantekeningen van de beroemde Britse codekraker Alan Turing, is in New York voor bijna een miljoen euro verkocht. Turing schreef in het notitieboekje van 1942 tot 1944 toen hij probeerde de codes te breken waarmee nazi-Duitsland geheime boodschappen verstuurde. Zijn levensverhaal wordt verteld in de succesvolle film The Imitation Game.

Het schrift, met notities over wiskunde en computerwetenschappen, kwam onder de hamer bij veilinghuis Bonhams in New York en werd afgehamerd op een bedrag van 850.000 dollar, maar daar kwam de commissie nog bovenop. Uiteindelijk moest de nieuwe eigenaar 950 duizend euro op tafel leggen voor de 56 pagina's.

Een Enigma coderingsapparaat dat in de Tweede Wereldoorlog werd gebruikt door de Duitse strijdkrachten, bracht op dezelfde veiling 269.000 dollar op. De waarde was vooraf geschat op 180.000 dollar.

Turing werd na de oorlog vervolgd vanwege zijn homoseksualiteit. Dit was toen bij wet verboden in Groot-Brittannië. Hij werd veroordeeld in 1952. Turing ging ermee akkoord dat hij een hormoonbehandeling moest ondergaan, als alternatief voor zijn gevangenisstraf. Hij stierf in 1954 aan een cyanidevergiftiging.

Zijn dood werd officieel gekenmerkt als zelfmoord. Maar volgens familie en vrienden was het een ongeluk. Het notitieboekje liet hij, samen met andere stukken, na aan zijn vriend en collega-wiskundige Robin Gandy. Deze gaf de stukken, op het aantekeningenboekje na, aan het archief van Kings College. Gandy hield het boekje tot zijn dood in 1995 in zijn bezit. Wie het boekje verkocht, is niet bekend. Een deel van de opbrengst gaat naar goede doelen.