Buitenland Bewaar

Fort Nieuw-Amsterdam in Suriname staat op omvallen

Het Amsterdam Museum heeft bijgedragen aan de opzet van een expositie en een audiotour in Fort Nieuw Amsterdam
Het Amsterdam Museum heeft bijgedragen aan de opzet van een expositie en een audiotour in Fort Nieuw Amsterdam © Getty Images

Een maand voor de heropening dreigt museum Fort Nieuw-Amsterdam in Suriname om te vallen. Ook pijnlijk voor Amsterdam, dat heeft geholpen bij modernisering van het museum.

Het water staat aan de lippen, vertelt directeur Gerard Alberga van het Fort Nieuw-Amsterdam in Suriname. "We leven van maand tot maand. Het is telkens weer spannend of we kunnen openblijven. En de problemen worden alleen maar groter. Sommige medewerkers hebben al maanden geen salaris ontvangen. Ze blijven komen omdat ze het museum een warm hart toedragen, maar eigenlijk kan het niet."

Alberga heeft de zorgen van een museumdirecteur in het door crisis geteisterde Suriname. De subsidie van de overheid is drie jaar geleden stopgezet wegens geldgebrek en het aantal Surinaamse bezoekers is teruggelopen tot 400 per maand. "Mensen hebben minder te besteden. Als je amper geld hebt om de vaste lasten te betalen, heeft een bezoek aan het museum geen prioriteit."

De buitenlandse bezoekers zijn een solide bron van inkomsten, maar ook die is onvoldoende voor een gezonde begroting. "In februari hebben we zeven medewerkers moeten ontslaan," zegt Alberga. "Dat we het zo lang hebben volgehouden is te danken aan de vrienden van het museum. Zij hebben vorig jaar de salarissen van het personeel voor hun rekening genomen. Dat geld is nu ook op."

Museum heeft weinig geld, en soms last van het weer of een bijenplaag

Dus dreigt sluiting voor het openluchtmuseum in Commewijne, tragisch genoeg een maand voor de feestelijke opening van een nieuwe opzet. Met een subsidie van het ministerie van Buitenlandse Zaken en de hulp van zowel het Amsterdam Museum als Stadsherstel is het eeuwenoude fort de afgelopen jaren opgeknapt en museaal opgefrist en uitgebreid met onder meer een audiotour.

Bewondering
Annemarie de Wildt is namens het Amsterdam Museum betrokken bij het project en noemt het vreselijk jammer dat het museum aan de rand van de afgrond staat. "Verrassend is het niet. Ik merkte tijdens mijn bezoeken hoe moeilijk het museum het had de eindjes aan elkaar te knopen. Soms was het museum zonder aankondiging in het weekeinde dicht omdat er geen geld was om open te gaan."

De Wildt benadrukt hoeveel bewondering zij heeft voor de collega's die het museum met minimale middelen op de been houden. "Het gaat nu alleen nog over geld. Maar er is ook de permanente strijd tegen het klimaat. De ene keer staat het terrein blank, de andere keer is er een bijenplaag. Ik realiseerde me in Suriname elke keer opnieuw hoe relatief de zorgen van de musea in Nederland zijn."

Pijnlijk
De bijdrage van het Amsterdam Museum bestond uit adviezen over de opzet en presentatie van een expositie over de geschiedenis van de verschillende bevolkingsgroepen in Suriname. Ook bij de ontwikkeling van de audiotour was het museum betrokken. "Het is een plek met ontzettend veel potentie," zegt De Wildt over het fort. "Het zou zonde zijn van alle tijd, geld en energie als het doek valt."

De sluiting van het museum is ook pijnlijk voor de stad Amsterdam. Het Nederlandse fort, dat vanaf 1747 de kolonie Suriname had beschermd tegen aanvallen vanaf zee, werd in 2005 door Amsterdam en Suriname samen opgeknapt. Hoewel de officiële banden met Suriname werden verbroken na het aantreden van Desi Bouterse als president, bleef de stad informeel betrokken bij het wel en wee van het museum.