Bert Kots, eigenaar van de Achterhoekse boerderij Brömmels, vertelt in De Groene Vakantiegids een saillant verhaal over het uiterlijk van zijn gasten....

Niet alleen Enigszins Consciëntieuze En Afgeslankte Toeristen zijn klant van Eceat, het Europees Centrum voor Eco Agro Toerisme. Anders zou het aantal verkochte gidsen ook nooit van vijfhonderd (in 1992) tot zeventienduizend (1997) hebben kunnen stijgen. Internationaal coördinator Naut Kusters: 'Tot vorig jaar heetten onze gidsen Vakantie op de ecologische boerderij. Sinds we de nieuwe naam gebruiken, De Groene Vakantiegids, is de verkoop met zevenduizend exemplaren gestegen.'Omdat de naam Eceat niet echt wervend is, profileert de stichting zich in advertenties als De Groene Vakantiegids. Zestien deeltjes bieden in totaal negenhonderd adressen van boerderijen, natuurkampeerterreinen, pensions en kleine hotelletjes in 22 Europese landen. Zo moet het kleinschalig toerisme bevorderd worden en het landschap- en natuurbehoud een duwtje in de rug krijgen.Eceat begon in 1992 met 45 adressen van boerderijen in Polen, Hongarije en Tsjechië. Eceat is geen touroperator. Toeristen moeten zelf de contacten leggen en het verblijf regelen. Op die manier zijn vorig jaar ongeveer 45 duizend overnachtingen tot stand gekomen. (Reserveringen zijn meestal niet nodig.) Een kampeer- of logeerboerderij wordt alleen in de gids opgenomen als er ecologisch, biologisch of zeer milieuvriendelijk gewerkt wordt. In Nederland zijn er 41 die de goedkeuring van Eceat kunnen wegdragen. De sanitaire voorzieningen zijn er eenvoudig; als de boer en de boerin maaltijden serveren, zullen ze zo veel mogelijk hun eigen producten gebruiken en zo min mogelijk plastic verpakkingen. Kusters: 'Boter in een plastic kuipje is niet alleen slecht voor het milieu, het staat ook niet vriendelijk in een eco-boerderij.'Kusters is een groot liefhebber van Polen, waar hij een boerderijtje in het Reuzengebergte heeft kunnen kopen. 'Dat land heeft een grauw en vervuild imago, maar er zijn ook zo veel schitterende, ongerepte gebieden. Veel boerenbedrijven zijn geschikt voor onze gidsen: de landbouw is er nooit, ook niet tijdens het communisme, grootschalig geworden. Wat in Tsjechië wel is gebeurd. Veel Poolse boeren werken biologisch; gewoon omdat ze te arm zijn om kunstmest en pesticiden te betalen, en arbeid nog betaalbaar is.' Wat niet wil zeggen dat de Poolse boeren niets meer te leren hebben want 'een biologische boer in Polen is een boer die steenkool stookt of bruinkool'.'Sommige gidsen verschijnen ook in het Duits en worden in Duitsland verkocht. In de evaluatieformulieren van Duitsers wordt vaak fel geklaagd over Poolse boeren die huishoudelijk afval op hun erf verbranden. Iets dat in Duitsland en Nederland wettelijk verboden is. Het milieubewustzijn kan er absoluut beter.'Eceat, dat jaarlijks anderhalve ton subsidie krijgt van de Europese Unie, geeft boeren ook trainingen om hun bedrijf zo goed mogelijk te kunnen runnen. Ze leren bijvoorbeeld hoe ze het bagagetransport kunnen organiseren voor wandelaars die bij hen overnachten. Of hoe ze bij de overheid soepeler regelgeving kunnen afdwingen. 'In het begin werden veel boeren in Hongarije door de belastingdienst behandeld als hotelexploitanten. Mede dankzij onze steun en trainingen hebben Hongaarse boeren nu voor elkaar dat ze de eerste tweeduizend mark belastingvrij mogen verdienen. En in Polen hoeven boeren geen belasting te betalen als ze niet meer dan vier kamers verhuren.'De best verkopende Groene Vakantiegids is die over Frankrijk. In 1997 gingen ongeveer 2200 exemplaren de deur uit. Op de tweede plaats komt Tsjechië met 1500 gidsen. Nederlanders, zegt Kusters, zijn graag geziene gasten in Tsjechië, al maken de gastheren onderling grapjes over hun zuinige gedrag. Over de meegenomen etenswaren die de verkoop van boerenproducten drukken. Over mensen die betaald douchen en voor de wasbeurt van de partner een emmertje warm water meenemen uit de douche. Kusters: 'Maar een hekel hebben ze niet aan Nederlanders, wel een beetje aan Duitsers, die hebben nogal de neiging te klagen.'De gids over Engeland staat op de derde plaats. Erbarmelijk loopt de verkoop van de Engelstalige editie over de Baltische Staten: 51 stuks in 1997.Hoewel de voorbereidingen al in een vergevorderd stadium waren, is de gids over Albanië wegens politieke onrust nooit verschenen. Volgend jaar zal de eerste niet-Europese gids verschijnen, over Costa Rica. Met dat land heeft Nederland een duurzaam ontwikkelingsverdrag gesloten. De ontwikkeling van kleinschalig, duurzaam toerisme past daar goed bij.Kusters is er resoluut in: als over een boerderij drie keer serieus wordt geklaagd, verdwijnt die uit de eerstvolgende editie. 'In ieder land hebben we nationale coördinatoren die beoordelen of accommodaties aan onze maatstaven voldoen. Een doodenkele keer valt het rapportje veel te positief uit. Zo'n coördinator moet je dan uitleggen dat we hier geen behoefte hebben aan overdreven mooie verhalen. Je wilt weten wat je werkelijk kunt verwachten. Wat heb je eraan als je, op zoek naar de rust, al op de eerste vakantiedag gewekt wordt door het geluid van een gifsproeiend vliegtuigje?'Joep AuwerdaEuropees Centrum voor Eco Agro Toerisme Eceat, Postbus 10899, 1001 EW Amsterdam, tel: 020-668.10.30, fax: 020-463.05.94. Internet: http://www.pz.nl/eceat. E-mail: eceat@Antenna.nl.Eceat geeft gidsen uit van 22 Europese landen. Elke gids bevat 25 tot 160 adressen met accommodatie op het platteland. Prijs per gids * 14,95 inclusief portokosten. Bij bestelling van meer gidsen is de prijs vanaf de tweede gids * 10,95.Dit is het vijfde deel in een serie over boerderijvakanties in een aantal Europese landen. Hebt u een favoriet vakantieadres bij een boer(in) ergens in Europa? Schrijf in een paar regels wat er bijzonder aan is. De Volkskrant, redactie Traject, Postbus 1002, 1000 BA Amsterdam, o.v.v. Boeren en Burgers. Zie ook de rubriek Bagage op pagina 7T.