Binnenland Bewaar

Zo gevaarlijk als nu is xtc nog niet geweest

Verschillende xtc-pillen.
Verschillende xtc-pillen. © ANP

Xtc wordt steeds sterker en cocaïne steeds zuiverder, blijkt uit analyse van duizenden samples. 'Jonge gebruikers denken: hoe sterker hoe beter'.

"Vooral op de xtc-markt is de toename van de sterkte reden tot zorg," zegt Daan van der Gouwe van het Trimbos Instituut.

"We zien elk jaar dat de hoeveelheid MDMA in de pillen toeneemt. Daarmee neemt ook de kans op bijwerkingen toe: oververhitting, uitputting en hersenbeschadiging. Ook de kater blijft langer, soms weken na gebruik."

Dinsdag verschijnt het jaarbericht van het Drugs Informatie en Monitoring Systeem (Dims). Het Dims analyseerde over 2017 12.000 drugsamples.

Wat de toename van de hoeveelheid MDMA in xtc-pillen concreet betekent voor het aantal dodelijke incidenten, is moeilijk te zeggen. Naar schatting overlijden jaarlijks tien tot vijftien mensen aan de gevolgen van xtc-gebruik.

Het meten van xtc-doden is lastig, omdat overlijden niet altijd wordt toegeschreven aan xtc-gebruik; iemand die bijvoorbeeld na een nacht stappen verdronken is in een sloot of meertje, kan ook de verkoeling van het koude water hebben opgezocht vanwege extreme oververhitting, een bijwerking van xtc.  

Minder 'lovedrug'
Door de jaarlijks stijgende hoeveelheid MDMA in xtc verandert de werking van een pilletje. Het stimulerende effect gaat overheersen ten koste van het sociale en lievige gevoel. Xtc wordt zodoende minder 'lovedrug'.

Van der Gouwe: "Tien jaar geleden vonden we gemiddeld 80 milligram MDMA in een pil. Dat is de hoeveelheid die bij de meeste mensen het gewenste effect oplevert. Het gemiddelde is nu 167 mg. Soms zijn er uitschieters naar 366 mg. Dat heeft effect op gebruikers."

4,10

Een reguliere pil bevat 167 mg MDMA. MDMA-poeder kost 20,10 euro per gram. De gemiddelde prijs per xtc-pil is 4,10 euro.

Naast de steeds sterkere pillen blijkt dat cocaïne steeds zuiverder wordt. In 2017 zat er gemiddeld 68 procent pure cocaïne in een gekochte gram. De jaren ervoor was dat lager.

Als cocaïne wordt versneden, gebeurt dat bovendien minder vaak met levamisol, een antiwormmiddel voor dieren. Levamisol levert voor frequente gebruikers gezondheidsgevaren op, zoals aantasting van het afweersysteem, koorts, diarree en verwardheid. "Als mensen dan toch cocaïne gebruiken, is het uiteraard beter dat er minder levamisol in zit."

'Hoe sterker hoe beter'
Waarom xtc steeds sterker wordt en cocaïne steeds zuiverder, is onduidelijk. "We hebben geen contact met de producenten," zegt Van der Gouwe. "Dus we kunnen het ze niet vragen."

Wel is duidelijk dat drugshandelaren minder noodzaak voelen om hun product te versnijden.  "De grondstoffen kosten bijna niets meer. Xtc en cocaïne zijn daardoor niet duurder geworden. We horen wel dat er een strijd is ontstaan. Jonge gebruikers denken: hoe sterker, hoe beter. Daar spelen producenten wellicht op in."

Hoewel de productie, handel en het bezit van coke en xtc al decennia verboden zijn, heeft dit dus niet tot gevolg gehad dat de zuiverheid of sterkte ervan zijn achteruitgegaan - integendeel zelfs. Toch kan overheidsbeleid enige invloed uitoefenen op de drugsmarkt, zo blijkt uit 4FA.

Sinds dat middel in mei 2017 officieel werd verboden, kwam het minder op de markt. "We kregen minder samples binnen," aldus Van der Gouwe. "En de samples die we kregen, waren meer vervuild."

Gevaren MDMA

Oververhitting
Risico op hoge koorts, toevallen, bloedingen, spierafbraak en nierproblemen.

Watervergiftiging
Symptomen van watervergiftiging door te veel drinken zijn: misselijkheid, overgeven, hoofdpijn of een verminderd bewustzijn.

Leverschade
Leverstoornissen door xtc-gebruik zijn zeldzaam, maar kunnen voorkomen. Symptomen zijn geelzucht en buikpijn.

Angstaanvallen
Een 'bad trip' is waarschijnlijk een direct gevolg van hoge doseringen in xtc-pillen.

Psychische klachten
Bij sommige gebruikers ontstaat depressiviteit. Ook  concentratie­problemen, vermoeidheid of duizelingen komen voor.

Bron: Jellinek