Binnenland Bewaar

Zijlstra weg als minister van Buitenlandse Zaken

Halbe Zijlstra omhelst Mark Rutte na het afleggen van zijn verklaring.
Halbe Zijlstra omhelst Mark Rutte na het afleggen van zijn verklaring. © ANP

Halbe Zijlstra (VVD) stapt op als minister van Buitenlandse Zaken. Tegelijkertijd trekt hij zich ook volledig terug uit de politiek.

Dat zei hij dinsdag onmiddellijk aan het begin van het debat in de Tweede Kamer waar hij zich moest verantwoorden. De VVD'er was onder vuur komen te liggen nadat hij had gelogen over zijn aanwezigheid bij een bijeenkomst met de Russische president Vladimir Poetin.

Een zichtbaar geëmotioneerde Zijlstra zei dat zijn geloofwaardigheid boven iedere twijfel moet zijn verheven in binnen- en buitenland. "Om het ambt van minister van Buitenlandse Zaken niet te belasten zie ik geen andere optie dan vandaag mijn ontslag aan te bieden aan de koning. Ik doe dat met spijt in mijn hart".

(tekst gaat verder onder video)

Kaag vervanger
Het vertrek van de minister betekent dat de Tweede Kamer niet meer met hem in debat gaat. Later op de avond volgt nog wel een debat met premier Mark Rutte. Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) neemt de taken van de afgetreden minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken over. Het zal een paar weken duren voordat er een opvolger voor Zijlstra is gevonden.

Zijlstra is de eerste bewindsman van het derde kabinet van premier Mark Rutte die moet opstappen. Hij is een van de architecten van de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Hij onderhandelde samen met Rutte maanden met de andere partijen over de vorming van het kabinet.

De kwestie 'Groot Rusland'
"Het klopt dat ik niet aanwezig was bij de bespreking in de datsja van president Poetin", aldus de minister maandag. Hij werd gedwongen tot de bekentenis door een publicatie in de Volkskrant

Volgens Zijlstra heeft de bijeenkomst wel plaatsgevonden. Poetin vertelde daar wat hij onder een Groot Rusland verstaat. "De geopolitieke betekenis van die woorden waren en zijn groot. Ik vond het daarom van politiek belang deze uitspraken wereldkundig te maken. Om de persoon die de bewuste uitspraak van Poetin zelf heeft gehoord in bescherming te nemen heb ik het citaat destijds op mezelf betrokken", aldus Zijlstra. Dat was "onverstandig". 

Maandagavond verklaarde de 'persoon in kwestie', voormalig Shell-topman Jeroen van der Veer dat Zijlstra de uitspraken van Poetin over een Groot-Rusland "verkeerd heeft geïnterpreteerd''.

Lees alles over het vertrek van Zijlstra


Halbe Zijlstra besloot het dinsdagochtend: hij zou aftreden. De aanleiding: "Mijn eigen stommiteit." Emotionele Zijlstra ziet zijn droom uiteen spatten.

Halbe Zijlstra is de eerste minister van Buitenlandse Zaken in de parlementaire geschiedenis die door een politieke blunder het veld moet ruimen. Zijn vertek is een unicum in politieke geschiedenis.

Ook Theodor Holman weidde zijn column dinsdag aan de moeilijke positie van de minister. Zijlstra tegen Rutte: 'Een politicus die niet liegt, is pas een gevaar voor zijn land, want die vertelt de waarheid... De waarheid, dat is iets wat je je burgers moet wijsmaken.'

Zijlstra is niet de eerste in zijn positie, de afgelopen jaren moesten al diverse VVD-bewindslieden het veld ruimen. Deze VVD-bewindslieden gingen Zijlstra voor

Nu dat de minister is afgetreden is zijn toekomst ongewis. De ene dag wordt je met de dienstauto overal heen gebracht, de volgende dag moet je zelf met de fiets: Het zwarte gat van afgetreden bewindslieden